De graslandcijfers: tijdelijk grasland in tonnen
Tijdelijk grasland — de graspercelen die boeren voor enkele jaren inzaaien en maaien voor kuilvoer, hooi of beweiding — is in meerdere lidstaten het gewas met de meeste hectares, maar haalt zelden de krantenkoppen. In 2024 oogstten de rapporterende landen 134 302,3 duizend ton, oftewel 134,3 miljoen ton, tegenover 119 881,5 duizend ton in 2015: een netto verandering van +12,0% over het decennium bij een tienjaargemiddelde van 123,6 miljoen ton.
De grafiek bovenaan dit onderdeel volgt die lijn van jaar tot jaar. Lees haar met één voorbehoud vooraf: het totaal is de som van rapporterende lidstaten, omdat er voor deze gewascode geen officieel EU-27-aggregaat bestaat. Achttien van de zevenentwintig lidstaten rapporteerden gras in 2015 en negentien in elk jaar van 2016 tot en met 2024; de overige laten de cel leeg. De lijn meet dus wat rapporterende bedrijven telen, niet wat de hele Unie oogst.
Het verloop is geen rechte stijging. De gerapporteerde oogst piekte op 135 216,5 duizend ton in 2017, zakte naar 118 887,9 in 2018, herstelde naar 129 911,0 in 2019, daalde naar 113 922,0 in 2020 en een decenniumdieptepunt van 113 620,8 in 2022, en klom vervolgens via 116 071,7 in 2023 terug naar 134 302,3 in 2024 — het hoogste peil sinds 2017. Gras is weersgevoelig en wordt als kuilgras opgeslagen, zodat een natte of droge zomer direct zichtbaar wordt in de tonnenkolom.
Lidstatensom van de oogst van tijdelijk grasland, Eurostat-dataset apro_cpsh1. Er bestaat geen officieel EU-27-aggregaat voor dit gewas; het totaal dekt de 18 tot 19 lidstaten die in een jaar rapporteren.
| Jaar | Gerapporteerd totaal (1 000 t) | Rapporterende landen |
|---|---|---|
| 2015 | 119 881.5 | 18 |
| 2017 | 135 216.5 | 19 |
| 2019 | 129 911.0 | 19 |
| 2020 | 113 922.0 | 19 |
| 2022 | 113 620.8 | 19 |
| 2024 | 134 302.3 | 19 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Het Franse derde: de Atlantische zuivelgordel
Frankrijk oogstte in 2024 47 981,4 duizend ton tijdelijk grasland — 35,7% van het gerapporteerde totaal, met Italië als tweede op 15,4%. De grafiek in dit onderdeel rangschikt de acht grootste producenten van dat jaar, en de eerste balk staat mijlenver los van de rest.
Achter Frankrijk luidt de volgorde: Italië 20 647,0 duizend ton (15,4%), Denemarken 17 239,4 (12,8%), Zweden 13 304,6 (9,9%), Polen 9 957,3 (7,4%), Finland 8 988,2 (6,7%), Duitsland 6 763,1 (5,0%) en Litouwen 3 328,0 (2,5%). De kaart achter deze cijfers is een neerslagkaart: de Atlantische en Noordse lidstaten met betrouwbare zomerregen en een landbouw gericht op melk- en vleesvee vullen de top van de tabel, terwijl zuidelijke en oostelijke lidstaten veel minder gras per bedrijf rapporteren.
Eén bijzonderheid in de reeks verdient vermelding. De reeks voor Italië begint in 2016 op 12 329,6 duizend ton — voor 2015 ontbreekt een waarneming — zodat de Italiaanse lijn negen jaar omvat en eindigt op 20 647,0 duizend ton in 2024. Denemarken, derde op de ranglijst, schommelde tussen 20 417,9 duizend ton in 2017 en 12 743,7 in 2023; zelfs de grootste producenten zijn niet stabiel.
De acht grootste oogsters van tijdelijk grasland in 2024 en hun aandeel in de lidstatensom, Eurostat-dataset apro_cpsh1.
| Land | Oogst 2024 (1 000 t) | Aandeel in gerapporteerd totaal | Leesnotitie |
|---|---|---|---|
| Frankrijk | 47 981.4 | 35.7% | Grootste producent in elk jaar van het decennium |
| Italië | 20 647.0 | 15.4% | Reeks begint in 2016 |
| Denemarken | 17 239.4 | 12.8% | Sterke jaarlijkse schommelingen |
| Zweden | 13 304.6 | 9.9% | Stabiele Noordse producent |
| Polen | 9 957.3 | 7.4% | Snelle groei na 2020 |
| Finland | 8 988.2 | 6.7% | Stabiele noordelijke leverancier |
| Duitsland | 6 763.1 | 5.0% | Stijgend sinds 2020 |
| Litouwen | 3 328.0 | 2.5% | Kleinste van de top acht |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
De Franse paradox: gemaaid gras een vijfde lager in tien jaar
Frankrijk is de grootste grasproducent in het overzicht, en zijn eigen reeks daalde sterker dan welke andere ook: 60 130,4 duizend ton in 2015 tegenover 47 981,4 in 2024, een netto verandering van -20,2%. De grafiek in dit onderdeel zet de Franse reeks afzonderlijk uit zodat het verloop goed zichtbaar blijft.
Dat verloop is geen gelijkmatige daling maar een reeks forse schommelingen: 53 789,7 in 2016, 59 193,0 in 2017, 48 779,0 in 2018, 46 822,7 in 2019, daarna 32 334,7 in 2020, 44 049,7 in 2021 en een decenniumdieptepunt van 29 344,1 in 2022, gevolgd door 37 271,4 in 2023 en een herstel naar 47 981,4 in 2024. De variatiecoëfficiënt van de Franse reeks bedraagt 21,7% — hoog genoeg om elk afzonderlijk jaar tegen het hele decennium te moeten afzetten in plaats van het op zichzelf te beoordelen.
Dat is de Franse paradox: de grootste producent is tevens de krimpende speler, terwijl diverse kleinere producenten groeiden. Houd de eenheid scherp in het oog. Deze waarden zijn tonnen gemaaid of begraasd gras, geen hectares; hoeveel van een perceel in een zomer wordt gemaaid en hoe het opbrengt, bepaalt het aantal tonnen. De areaallijn in het laatste onderdeel vertelt de grondgebruikshelft van het verhaal.
Frankrijk, oogst van tijdelijk grasland, Eurostat-dataset apro_cpsh1: netto verandering van -20,2% van 2015 tot 2024, variatiecoëfficiënt 21,7%.
| Jaar | Frankrijk (1 000 t) |
|---|---|
| 2015 | 60 130.4 |
| 2016 | 53 789.7 |
| 2017 | 59 193.0 |
| 2018 | 48 779.0 |
| 2019 | 46 822.7 |
| 2020 | 32 334.7 |
| 2021 | 44 049.7 |
| 2022 | 29 344.1 |
| 2023 | 37 271.4 |
| 2024 | 47 981.4 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Duitsland, Polen en de alpiene hooilanden
De gerapporteerde oogst van Duitsland steeg van 5 698,0 duizend ton in 2015 naar 6 763,1 in 2024, een netto verandering van +18,7%. Ook die lijn in de grafiek is niet recht: ze dook naar 4 209,4 in 2018 en piekte op 7 348,0 in 2021, voordat ze eindigde op 6 040,6 in 2023 en 6 763,1 in 2024.
Polen is de uitschieter van het hele decennium. De gerapporteerde productie steeg van 2 239,7 duizend ton in 2015 naar 9 957,3 in 2024 — een netto verandering van +344,6% — en vrijwel de hele klim vond plaats na 2020: 3 539,1 in 2020, 6 557,2 in 2021, 10 924,8 in 2022 en een piek van 11 045,8 in 2023, vóór een kleine stap terug in 2024. Polen schoof daarmee op van kleine grasrapporteerder naar vijfde producent in de tabel.
Oostenrijk, het alpiene hooiland in de vergelijking, bewoog de andere kant op: van 939,9 duizend ton in 2015 naar 832,3 in 2024, een netto verandering van -11,4%, binnen een smalle bandbreedte tussen 798,2 (2022) en 1 020,5 (2016). Kleinere telers kunnen ook de andere kant op snel bewegen: Hongarije steeg van 93,7 duizend ton in 2015 naar 387,9 in 2024.
Drie contrasterende reeksen in Eurostat-dataset apro_cpsh1. Netto verandering gemeten van 2015 tot 2024; pieken zijn de hoogste jaarwaarden van elke reeks.
| Land | 2015 (1 000 t) | 2024 (1 000 t) | Netto verandering 2015–2024 | Piekjaar |
|---|---|---|---|---|
| Duitsland | 5 698.0 | 6 763.1 | +18.7% | 7 348.0 in 2021 |
| Polen | 2 239.7 | 9 957.3 | +344.6% | 11 045.8 in 2023 |
| Oostenrijk | 939.9 | 832.3 | -11.4% | 1 020.5 in 2016 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Waarom grascijfers ertoe doen in klimaat- en landschapsdebatten
Tijdelijk grasland is niet alleen een volumeverhaal; in diverse lidstaten is het het gewas met de meeste hectares. De grafiek in dit onderdeel zet het gerapporteerde areaal uit: 7 786,4 duizend hectare in 2015, 7 928,4 in 2017, 7 728,9 in 2018, daarna een daling naar 6 995,9 in 2020 en een decenniumdieptepunt van 6 972,8 in 2021, alvorens te herstellen naar 7 360,9 duizend hectare in 2024.
Frankrijk alleen rapporteerde in 2024 1 902,3 duizend hectare tijdelijk grasland — het grootste nationale blok in de reeks. Omdat het areaaltotaal net als het tonnentotaal een som is van rapporterende landen, kan een verschuiving in de lijn zowel betekenen dat boeren hun bouwplan aanpassen als dat de groep melders verandert. Negentien van de zevenentwintig lidstaten rapporteerden in 2024.
Juist daarom doet deze stille tabel ertoe. Tijdelijk grasland staat centraal in de zuivel- en veehouderij, in debatten over bodemkoolstof en nitraat, in biodiversiteits- en landschapsbeleid en in biologische teeltregels die gras-klaver in de vruchtwisseling eisen. Toch is het het meerderheidsgewas qua oppervlakte dat de meeste statistiekartikelen overslaan. Zodra een landschaps- of klimaatdiscussie over cijfers gaat, zijn de rijen voor tijdelijk grasland de eerste om open te slaan — weliswaar met het melderssom-voorbehoud in het achterhoofd.
Lidstatensom van het geoogste areaal tijdelijk grasland, Eurostat-dataset apro_cpsh1. Frankrijk alleen rapporteerde 1 902,3 duizend hectare in 2024; 19 van de 27 lidstaten rapporteerden dat jaar.
| Jaar | Gerapporteerd areaal (1 000 ha) |
|---|---|
| 2015 | 7 786.4 |
| 2017 | 7 928.4 |
| 2019 | 7 844.1 |
| 2020 | 6 995.9 |
| 2021 | 6 972.8 |
| 2024 | 7 360.9 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Veelgestelde vragen
Wat is tijdelijk grasland?
Tijdelijk grasland (gewascode G1000, tijdelijke grassen en weidegronden) is grond die voor een beperkt aantal jaren — doorgaans één tot vijf — wordt ingezaaid met gras en wordt gemaaid voor kuilvoer of hooi, of beweid, voordat het perceel weer een ander gewas krijgt. Het verschilt van blijvend grasland, dat jarenlang onder gras blijft.
Welk land oogst het meeste gras in de EU?
Frankrijk, met 47 981,4 duizend ton in 2024, oftewel 35,7% van het gerapporteerde totaal. Italië staat tweede (20 647,0 duizend ton, 15,4%) en Denemarken derde (17 239,4 duizend ton, 12,8%).
Waarom is gras belangrijk voor de melkveehouderij?
Tijdelijk grasland vormt het basisruwvoer voor melk- en vleesvee; een groot deel van de melk in de Atlantische en Noordse gordel komt van koeien die gemaaid of begraasd gras eten. Een daling van het gemaaide tonnage beïnvloedt de voerkosten en de behoefte om ruwvoer aan te kopen.
Bestaat er een officieel EU-27-totaal voor tijdelijk grasland?
Nee. Voor deze gewascode bestaat in dataset apro_cpsh1 geen officieel EU-27-aggregaat, zodat de totalen in dit artikel sommen zijn van rapporterende lidstaten: 18 van de 27 rapporteerden in 2015 en 19 in elk jaar van 2016 tot 2024. Lees de reeks als een beeld van wat rapporterende bedrijven telen, niet als een volledig EU-cijfer.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2024 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.


