De verborgen categorie: wat valt onder groen geoogste granen
Groen geoogste granen zijn granen die als hele plant worden gemaaid terwijl ze nog groen en bladrijk zijn, om daarna te worden ingekuild of vers aan dieren te worden gevoerd — een grasachtig voedergewas afkomstig van een graanakker. Eurostat-code G9100, "overige groen geoogste granen (exclusief snijmaïs)", vermeldt in dataset apro_cpsh1 een EU-27-aggregaat van 12 521,8 duizend ton in 2024, ongeveer 12,5 miljoen ton.
De grafiek in dit deel tekent de EU-lijn van 2016 tot en met 2024, de jaren waarvoor het officiële EU-27-aggregaat bestaat: 11 137,0 duizend ton in 2016, een decenniumpiek van 13 193,4 in 2019, een dieptepunt van 10 086,7 in 2018 en 12 521,8 in 2024. Van jaar op jaar schommelt de lijn sterk voor een gewas dat in miljoenen tonnen wordt gemeten.
Eén bijzonderheid in de data hoort voorop: de waarde voor 2015 van 12 160,4 duizend ton is een som van 26 rapporterende lidstaten, geen officieel EU-27-aggregaat — de eigen EU-27-reeks van Eurostat voor G9100 begint pas in 2016. De in dit artikel genoemde decenniumverandering van +3,0% vergelijkt dus een landensom met een aggregaat; het is een orde van grootte, geen exact groeicijfer.
De EU-reeks voor groen geoogste granen (code G9100), Eurostat-dataset apro_cpsh1; het cijfer voor 2015 is een som van lidstaten, geen aggregaat.
| Jaar, EU | Groen geoogste granen (1 000 t) | Grondslag |
|---|---|---|
| 2015 | 12 160.4 | Som van lidstaten (26 landen) |
| 2016 | 11 137.0 | Officieel EU-27-aggregaat |
| 2018 | 10 086.7 | Officieel EU-27-aggregaat |
| 2019 | 13 193.4 | Officieel EU-27-aggregaat (decenniumpiek) |
| 2023 | 10 762.5 | Officieel EU-27-aggregaat |
| 2024 | 12 521.8 | Officieel EU-27-aggregaat |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Duitslands koppositie en de Spaanse opmars met gerst en mengteelten
Duitsland is het anker van deze categorie: 3 449,2 duizend ton in 2024, goed voor 27,5% van het EU-27-totaal, en 22,7% boven de 2 810,1 duizend ton van 2015. De Duitse lijn in de grafiek ligt hoog en vertoont scherpe pieken en dalen — 1 987,4 duizend ton in 2018 en 2 083,8 in 2022 tegenover 3 310,4 in 2019 — het profiel van een gewas dat sterk afhangt van een nat of droog voorjaar.
Spanje is de snelle stijger. De 2 343,4 duizend ton in 2024 betekent 18,7% van het EU-27-totaal, maar liefst 131,2% boven de 1 013,6 duizend ton van 2015, en de grafiek toont een gestage trap omhoog in plaats van één uitschieter: 1 295,7 duizend ton (2020), 1 383,4 (2021), 1 692,6 (2022), 1 769,8 (2023) en vervolgens 2 343,4 in 2024.
Gehele-plantgerst en graanmengsels op drogere gronden vormen de klassieke Spaanse variant van dit gewas, gemaaid nog vóór de korrelvulling. Uit die grafiek blijkt dat de Spaanse groei structureel is — jaar na jaar uitdijend — terwijl de Duitse lijn rond een vast niveau schommelt. Samen oogstten beide landen in 2024 in totaal 5 792,6 duizend ton, goed voor 46,3% van het EU-27-totaal.
Duitsland en Spanje afgezet tegen de EU-reeks, Eurostat-dataset apro_cpsh1; het EU-cijfer voor 2015 is een som van 26 lidstaten.
| Land | 2024 (1 000 t) | Aandeel in EU-27 | 2015 (1 000 t) | Verandering 2015 tot 2024 |
|---|---|---|---|---|
| Duitsland | 3 449.2 | 27.5% | 2 810.1 | +22.7% |
| Spanje | 2 343.4 | 18.7% | 1 013.6 | +131.2% |
| EU-27 | 12 521.8 | 100% | 12 160.4 | +3.0% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Deense derde plaats met biologische inslag
Denemarken staat derde met 2 034,7 duizend ton in 2024, oftewel 16,2% van het EU-27-totaal — maar de Deense lijn in de grafiek is de grilligste van de groep, en de verandering over het decennium is negatief: -14,3% ten opzichte van 2 373,1 duizend ton in 2015.
De uitersten verklaren het beeld: 2 908,8 duizend ton in 2019, het hoogste nationale cijfer in deze categorie over het hele decennium, tegenover 1 250,7 in 2023. Tussen die piek en dat dal halveerde de nationale oogst ruimschoots, waarna deze in 2024 herstelde naar 2 034,7 duizend ton — een schommeling die weinig met de vraag te maken heeft en des te meer met het weer rond het maaimoment en met hoeveel gps-kuil melkveebedrijven besloten in te zaaien.
De biologische melkveehouderij in Denemarken verklaart waarom deze categorie daar zo groot is: groen geoogste granen passen in biologische bouwplannen die behoefte hebben aan eigen, vezelrijk ruwvoer. Voor de lezer ligt de les van de grafiek in de bewegingsrichting: een land kan over tien jaar marktaandeel verliezen en toch meer van dit gewas oogsten dan vrijwel elke andere EU-lidstaat.
De Deense reeks voor groen geoogste granen (code G9100), Eurostat-dataset apro_cpsh1.
| Denemarken | Waarde (1 000 t) |
|---|---|
| 2015 | 2 373.1 |
| 2019 (decenniumpiek) | 2 908.8 |
| 2023 (decenniumdal) | 1 250.7 |
| 2024 | 2 034.7 |
| Verandering 2015 tot 2024 | -14.3% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Hele plant versus korrel: de logica achter de opbrengst
De afgeleide opbrengsten in de grafiek — productie gedeeld door het geoogste areaal voor 2024 — vatten de afweging in heldere cijfers: groen geoogste granen 13,6 ton per hectare tegenover 4,8 voor gerst en 5,5 voor zachte tarwe. Snijmaïs, het gewas dat deze categorie nadrukkelijk uitsluit, haalt met dezelfde berekening 41,8 ton per hectare.
Dat verschil is geen landbouwkundige magie. Een perceel groen geoogst graan wordt gewogen als een volledige vochtige plant — stengel, blad en aar samen — weken vóór de korreloogst gemaaid. Een gerst- of tarweopbrengst telt alleen de droge korrel, nadat de plant het hele seizoen energie heeft gestoken in het omzetten van bladmassa naar zetmeel. Oogst je de plant jong, dan ruil je tijd in voor tonnen.
Twee eerlijke kanttekeningen. Ten eerste zijn deze opbrengsten hier afgeleid uit productie en areaal in dezelfde momentopname, geen gepubliceerde Eurostat-ratio's; ze dienen dus ter vergelijking en niet als officiële cijfers. Ten tweede sluit G9100 snijmaïs uit, dat met 41,8 ton per hectare van een heel andere orde is — de grafiek waarschuwt er dan ook voor om 13,6 niet als plafond voor gehele-plantgewassen te lezen.
Afgeleide opbrengsten, productie gedeeld door areaal, 2024, Eurostat-dataset apro_cpsh1.
| Gewas, EU-27 2024 | Afgeleide opbrengst (t/ha) |
|---|---|
| Groen geoogste granen (G9100) | 13.6 |
| Snijmaïs (uitgesloten van G9100) | 41.8 |
| Zachte tarwe (korrel) | 5.5 |
| Gerst (korrel) | 4.8 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Nichecategorieën lezen zonder er te veel uit af te leiden
Het staafdiagram van de producenten voor 2024 toont Duitsland op 3 449,2 duizend ton (27,5%), Spanje op 2 343,4 (18,7%), Denemarken op 2 034,7 (16,2%), Finland op 942,9 (7,5%), Portugal op 931,6 (7,4%), Cyprus op 625,6 (5,0%), Hongarije op 447,2 (3,6%) en Zweden op 345,7 (2,8%). De top twee is goed voor 46,3% van het EU-27-totaal.
Onder die groep worden de cijfers snel dun, en dunne cijfers zorgen voor grote percentages. Oostenrijk is een goed voorbeeld om in gedachten te houden: die reeks beweegt van 25,2 duizend ton in 2015 omlaag naar 6,7 in 2018, via 19,5 in 2023 omhoog naar 26,6 in 2024. Elk van die stappen oogt spectaculair als groeipercentage, maar geen enkele verschuift het EU-totaal merkbaar.
De nuchtere kanttekening bij dit artikel: een nichetabel is sterk in niveaus, aandelen en structuur — wie dit gewas verbouwt, hoeveel en hoe geconcentreerd het is — en zwak voor tienjarige groeicijfers, zeker wanneer de EU-reeks zelf pas in 2016 start na een eerste punt op basis van een landensom. Lees het staafdiagram voor de vorm van de categorie; bouw geen prognose op de uitslag van één kleine rapporteur.
Grootste producenten van groen geoogste granen, 2024, Eurostat-dataset apro_cpsh1.
| Producent | 2024 (1 000 t) | Aandeel in EU-27 |
|---|---|---|
| Duitsland | 3 449.2 | 27.5% |
| Spanje | 2 343.4 | 18.7% |
| Denemarken | 2 034.7 | 16.2% |
| Finland | 942.9 | 7.5% |
| Portugal | 931.6 | 7.4% |
| Cyprus | 625.6 | 5.0% |
| Hongarije | 447.2 | 3.6% |
| Zweden | 345.7 | 2.8% |
| Top twee samen | 5 792.6 | 46.3% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Veelgestelde vragen
Wat zijn groen geoogste granen?
Granen die als hele plant groen worden geoogst — stengel, blad en aar — en vervolgens worden ingekuild of vers aan dieren gevoerd. In Eurostat-dataset apro_cpsh1 dragen ze code G9100, "overige groen geoogste granen (exclusief snijmaïs)", en het EU-27-totaal bedroeg 12 521,8 duizend ton in 2024.
Welke landen telen de meeste groen geoogste granen in de EU?
Duitsland, met 3 449,2 duizend ton in 2024 (27,5% van het EU-27-totaal), en Spanje, met 2 343,4 duizend ton (18,7%). Samen zijn ze goed voor 46,3% van de EU-oogst. Denemarken staat derde met 2 034,7 duizend ton (16,2%).
Worden groen geoogste granen gebruikt voor menselijke voeding?
Nee. De hele plant wordt jong gemaaid en gebruikt als diervoeder, meestal als kuilvoer. De categorie sluit snijmaïs expliciet uit en staat los van droog geoogste korrelgranen zoals tarwe en gerst voor voeding en veevoer.
Waarom begint de EU-reeks voor groen geoogste granen in 2016?
Omdat 2016 het eerste jaar is met een officieel EU-27-aggregaat voor G9100, op 11 137,0 duizend ton. De waarde voor 2015 van 12 160,4 duizend ton is een optelsom van 26 rapporterende lidstaten, zodat de verandering van +3,0% over het decennium een landensom met een aggregaat vergelijkt en als orde van grootte gelezen moet worden.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2024 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.


