EU-marktaandeel: wie domineert de productie?
Over de periode 2021–2025 produceerde de EU-27 samen 669.967 duizend ton tarwe en spelt. Frankrijk alleen was goed voor 168.050 duizend ton, oftewel 25,1% van het EU-totaal, waarmee het zijn positie als de graanschuur van Europa bevestigt. Duitsland volgde met 107.261 duizend ton (16,0%), terwijl Polen 63.459 duizend ton bijdroeg (9,5%). Roemenië, Bulgarije en Spanje produceerden elk tussen 35.000 en 51.000 duizend ton, wat wijst op een brede geografische spreiding van de tarweteelt over het continent.
| Lidstaat | Totaalvolume (1 000 t) | % van EU-totaal |
|---|---|---|
| Frankrijk | 168,050 | 25.1 % |
| Duitsland | 107,261 | 16.0 % |
| Polen | 63,459 | 9.5 % |
| Roemenië | 51,044 | 7.6 % |
| Bulgarije | 35,319 | 5.3 % |
| Spanje | 35,025 | 5.2 % |
| Italië | 33,333 | 5.0 % |
| Hongarije | 26,651 | 4.0 % |
| Tsjechië | 25,274 | 3.8 % |
| Litouwen | 22,270 | 3.3 % |
| Overige | 102,281 | 15.3 % |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Agrarische efficiëntie: opbrengst per hectare
Hoewel Frankrijk het grootste tarweareaal inzaait, behaalt Duitsland de hoogste opbrengstefficiëntie onder de topproducenten. Duitsland haalde over de periode 2021–2025 gemiddeld 7,44 t/ha, met een piek van 7,83 t/ha in 2025. Frankrijk volgde met een gemiddelde van 6,88 t/ha, al zakte de opbrengst in 2024 naar 5,97 t/ha voordat deze in 2025 weer opveerde naar 7,26 t/ha. Polen behaalde gemiddeld circa 5,25 t/ha, terwijl Turkije — een grote producent buiten de EU — een aanzienlijk lager gemiddelde van 3,08 t/ha noteerde, wat scherpe efficiëntieverschillen tussen westelijke en oostelijke productiesystemen blootlegt.
| Lidstaat | Gem. opbrengst (t/ha) | Bandbreedte |
|---|---|---|
| Duitsland | 7.44 | 7.08–7.83 |
| Frankrijk | 6.88 | 5.97–7.26 |
| Polen | 5.25 | 4.98–5.49 |
| Turkije | 3.08 | 2.71–3.33 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Regionale en klimatologische verschillen in Europa
De tarweproductie is geconcentreerd in West- en Centraal-Europa, waar Frankrijk en Duitsland samen 41,1% van het EU-totaal leveren. Oost-Europa vormt een sterke tweede laag: Polen, Roemenië, Bulgarije en Hongarije produceerden samen circa 176.473 duizend ton, oftewel 26,3% van het EU-totaal. Zuid-Europa, aangevoerd door Spanje en Italië, droeg 68.358 duizend ton bij (10,2%), al bleek de Spaanse oogst van jaar tot jaar sterk wisselvallig. Turkije voegde als zuidoostelijke buur buiten de EU over vier jaar (2021–2024) 83.562 duizend ton toe, wat het land bij de topproducenten in breder Europees verband plaatst.
10-jarig productietraject: stijgers en dalers
De tarweproductie van de EU schommelde tussen 119,4 miljoen ton (2024) en 144,6 miljoen ton (2025), met een bescheiden opwaartse trend die een nettowinst van 14,1 miljoen ton opleverde — een stijging van 10,8% over het decennium. Frankrijk blijft met ruime marge de grootste producent van het blok, maar zijn voorsprong wordt eerder gedragen door efficiëntie dan door volume: Frankrijk verhoogde de productie met 18,2% (+5,3 miljoen ton) terwijl het tarweareaal met 14,9% kromp.
Roemenië is het opvallendste groeiverhaal van het decennium. De oogst steeg van 8,4 miljoen ton in 2016 naar 13,0 miljoen ton in 2025 — een toename van 54,3% en de hoogste CAGR onder de top acht van producenten met 4,94% per jaar. Ook Polen boekte stevige winst, met een stijging van 24,7% van 10,6 naar 13,3 miljoen ton, terwijl Bulgarije 27,7% vooruitging van 5,9 naar 7,6 miljoen ton.
Italië is het duidelijkste krimpverhaal. De productie daalde met 23,3% van 8,2 naar 6,3 miljoen ton, waardoor het land van vrijwel gelijke hoogte met Spanje in 2016 terugviel tot ver daarachter in 2025. Duitsland, de op een na grootste producent van de EU, kende een lichte krimp van 5,4% (CAGR −0,61%) en bewoog zich over het decennium tussen 18,5 en 24,5 miljoen ton. Spanje en Hongarije bleven grotendeels stabiel, met bescheiden jaarlijkse trends onder de 1% in tegengestelde richtingen.
Alle waarden in 1 000 t. b = trendbreuk in reeks, e = geschat, p = voorlopig.
| Land | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | CAGR | Nettoverandering (1 000 t) | Traject |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EU-27 | 130,530 | 136,885 | 124,511 | 139,432 | 126,418 | 138,181 | 134,304 | 133,481 | 119,410 | 144,591 | +1.14% | +14,061 | Stijgend |
| Frankrijk | 28,975 | 38,228 | 35,424 | 40,605 | 30,181b | 36,559 | 34,632 | 35,996 | 26,607 | 34,256 | +1.88% | +5,281 | Stijgend |
| Duitsland | 24,464 | 24,482 | 20,264 | 23,063 | 22,172 | 21,459 | 22,587 | 21,536 | 18,527 | 23,152 | –0.61% | –1,312 | Stabiel |
| Polen | 10,626 | 11,449 | 9,638 | 10,807 | 12,515 | 11,894 | 13,195 | 12,932 | 12,184 | 13,254e | +2.49% | +2,628 | Stijgend |
| Roemenië | 8,431 | 10,035 | 10,144 | 10,297 | 6,392 | 10,434 | 8,684 | 9,624 | 9,291 | 13,011 | +4.94% | +4,580 | Stijgend |
| Spanje | 8,200 | 5,033 | 8,323 | 6,041 | 8,144 | 8,565 | 6,509 | 4,049 | 7,148 | 8,754p | +0.73% | +555 | Stabiel |
| Italië | 8,237 | 7,139 | 7,105 | 6,739 | 6,716 | 7,295 | 6,610 | 6,894 | 6,213 | 6,321 | –2.90% | –1,916 | Dalend |
| Bulgarije | 5,943 | 6,318 | 5,955 | 6,320 | 4,848 | 7,343 | 6,448 | 6,855 | 7,085 | 7,588 | +2.75% | +1,645 | Stijgend |
| Hongarije | 5,603 | 5,246 | 5,258 | 5,378 | 5,121 | 5,290 | 4,355 | 5,942 | 5,273 | 5,791 | +0.37% | +188 | Stabiel |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Scorekaart leveringsstabiliteit: betrouwbaarheidsranglijst
Het totale productievolume vertelt slechts een deel van het inkoopverhaal. De betrouwbaarheid van jaar tot jaar — gemeten via de variatiecoëfficiënt (CV) — laat zien op welke leveranciers je kunt rekenen voor een constante aanvoer versus welke landen vatbaar zijn voor scherpe schommelingen.
Hongarije geldt als de stabielste tarweproducent onder de top acht, met een CV van slechts 7,7%. De jaarlijkse productie schommelde binnen een relatief smalle bandbreedte van 4.355 tot 5.942 duizend ton, en slechts 6 van de 10 jaren lagen onder het decenniumgemiddelde. Duitsland en Italië volgen op de voet met elk 7,9% — beide met een geringe spreiding rond hun respectieve gemiddelden.
Aan de andere kant van het spectrum is Spanje de meest volatiele producent met een CV van 21,8%. De productie slingerde fors van een piek van 8.754 duizend ton (2025p) naar een dieptepunt van 4.049 duizend ton (2023) — met een eenjarige daling van 38,6% tussen 2016 en 2017, de steilste jaar-op-jaarterugval in de dataset. De CV van 16,7% voor Roemenië weerspiegelt zowel het snelle groeitraject als het zwaar door droogte getroffen seizoen van 2020, dat de oogst in één jaar met 37,9% verminderde. Frankrijk noteert ondanks zijn marktdominantie een gematigde CV van 12,0% met een ergste eenjarige terugval van 26,1% (2023 op 2024).
CV < 10% = Zeer stabiel; CV 10–20% = Redelijk stabiel; CV > 20% = Volatiel.
| Land | Gemiddelde (1 000 t) | CV% | Max. daling% | Jaren onder gemiddelde | Stabiliteitsrang |
|---|---|---|---|---|---|
| Hongarije | 5,326 | 7.7% | –17.7% | 6/10 | 1 |
| Duitsland | 22,171 | 7.9% | –17.2% | 4/10 | 2 |
| Italië | 6,927 | 7.9% | –13.3% | 6/10 | 3 |
| Polen | 11,849 | 9.7% | –15.8% | 4/10 | 4 |
| Bulgarije | 6,470 | 11.7% | –23.3% | 6/10 | 5 |
| Frankrijk | 34,146 | 12.0% | –26.1% | 3/10 | 6 |
| Roemenië | 9,634 | 16.7% | –37.9% | 5/10 | 7 |
| Spanje | 7,077 | 21.8% | –38.6% | 4/10 | 8 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Verschuiving in grondgebruik: 10-jarige transformatie van het bouwland
Het totale tarweareaal in de EU kromp over het decennium met 1.508 duizend hectare — een daling van 6,0% — van 25,2 miljoen hectare in 2016 naar 23,7 miljoen hectare in 2025. Deze krimp vond plaats terwijl de productie juist met 10,8% steeg, wat wijst op brede efficiëntiewinst in het hele blok: boeren produceren meer tarwe op minder grond.
Frankrijk neemt meer dan de helft van de totale EU-areaalinkrimping voor zijn rekening. Het Franse tarweareaal daalde met 826 duizend hectare (−14,9%), maar de productie steeg met 18,2% — het duidelijkste op efficiëntie gebaseerde groeiverhaal onder de grote producenten. Ook Duitsland (−243 duizend ha, −7,6%), Spanje (−250 duizend ha, −11,1%) en Italië (−267 duizend ha, −14,0%) zagen aanzienlijke inkrimpingen. Italië is het enige land in de top acht waar de productie sneller daalde dan het areaal, wat wijst op een werkelijk verlies aan concurrentiepositie in plaats van simpelweg meer doen met minder grond.
Aan de groeikant voegde Roemenië 170 duizend hectare toe (+8,0%), breidde Bulgarije uit met 80 duizend hectare (+6,7%) en bleef Polen vrijwel stabiel (+50 duizend ha, +2,1%). Deze oostelijke lidstaten vergroten hun productie niet alleen door betere opbrengsten — ze breiden ook het fysieke areaal voor tarwe uit, wat duidt op een structurele verschuiving richting een grotere graanproductie in de regio.
Voor elk land behalve Italië lag de productie-CAGR hoger dan de areaal-CAGR — wat betekent dat de oogst sneller groeide dan de grondbasis, of minder sterk kromp. Frankrijk toont het grootste efficiëntieverschil: de productie groeit met +1,88% per jaar terwijl het areaal krimpt met −1,78% per jaar, een verschil van 3,7 procentpunt. Het verschil van 4,1 procentpunt tussen productie- en areaalgroei in Roemenië bevestigt dat de opkomst daar zowel door intensivering (betere opbrengsten) als door expansie (meer hectares) wordt gedreven.
Alle waarden in 1 000 ha. b = trendbreuk in reeks, e = geschat, p = voorlopig.
| Land | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Nettoverandering (1 000 ha) | Groeipercentage | Trend |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EU-27 | 25,210 | 24,139 | 23,752 | 24,212 | 22,776 | 24,076 | 24,214 | 24,233 | 22,518 | 23,702 | –1,508 | –0.68% | Krimpend |
| Frankrijk | 5,542 | 5,332 | 5,234 | 5,244 | 4,520b | 5,277 | 4,950 | 4,998 | 4,454 | 4,716 | –826 | –1.78% | Krimpend |
| Duitsland | 3,202 | 3,203 | 3,036 | 3,118 | 2,836 | 2,939 | 2,981 | 2,898 | 2,615 | 2,958 | –243 | –0.87% | Krimpend |
| Polen | 2,364 | 2,392 | 2,417 | 2,511 | 2,391 | 2,391 | 2,518 | 2,449 | 2,386 | 2,414e | +50 | +0.23% | Stabiel |
| Roemenië | 2,138 | 2,053 | 2,116 | 2,168 | 2,155 | 2,175 | 2,169 | 2,318 | 2,271 | 2,308 | +170 | +0.86% | Uitbreidend |
| Bulgarije | 1,193 | 1,145 | 1,212 | 1,199 | 1,200 | 1,206 | 1,207 | 1,221 | 1,195 | 1,273 | +80 | +0.73% | Uitbreidend |
| Hongarije | 1,044 | 966 | 1,026 | 1,016 | 937 | 893 | 979 | 1,053 | 923 | 1,052 | +7 | +0.08% | Stabiel |
| Spanje | 2,257 | 2,063 | 2,064 | 1,920 | 1,915 | 2,128 | 2,173 | 1,958 | 1,956 | 2,007p | –250 | –1.30% | Krimpend |
| Italië | 1,912 | 1,807 | 1,822 | 1,755 | 1,711 | 1,727 | 1,777 | 1,868 | 1,698 | 1,645 | –267 | –1.66% | Krimpend |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Veelgestelde vragen
Welk EU-land produceert de meeste tarwe?
Frankrijk is de grootste tarweproducent van de Europese Unie en was goed voor 25,1% van de totale EU-27-productie met 168.050 duizend ton geoogst tussen 2021 en 2025.
Hoe verhoudt de Duitse tarweopbrengst zich tot die van Frankrijk?
Duitsland behaalt een hogere gemiddelde opbrengst van 7,44 t/ha vergeleken met Frankrijks 6,88 t/ha, waarmee het de efficiëntste tarweproducent is onder de top vier van EU-lidstaten.
Waarom daalde de Spaanse tarweproductie zo sterk in 2023?
De Spaanse tarweoogst zakte in 2023 terug naar 4.049 duizend ton, tegenover 8.565 duizend ton in 2021 — een daling van 52,7% — wat het meest volatiele productiepatroon onder grote EU-tarwetelers weerspiegelt.
Welk EU-land heeft zijn tarweproductie in het afgelopen decennium het snelst laten groeien?
Roemenië is de snelst groeiende grote tarweproducent van de EU, met een samengesteld jaarlijks groeipercentage (CAGR) van 4,94% van 2016 tot 2025. De productie steeg van 8,4 miljoen ton naar 13,0 miljoen ton — een toename van 54,3% — gedreven door zowel uitbreidend bouwland (+8,0%) als opbrengstverbeteringen.
Wie is de betrouwbaarste tarweleverancier qua jaar-op-jaarstabiliteit?
Hongarije staat als stabielste tarweproducent genoteerd onder de top acht van EU-landen, met een variatiecoëfficiënt van slechts 7,7%. Duitsland volgt op 7,9% CV en biedt het voordeel de op een na grootste producent van de EU te zijn, wat het de betrouwbaarste optie voor grote volumes maakt.
Breidt het Europese tarweareaal uit of krimpt het?
Het EU-tarweareaal krimpt: tussen 2016 en 2025 daalde het met 1,5 miljoen hectare (−6,0%). Toch steeg de productie in dezelfde periode met 10,8%, wat betekent dat boeren aanzienlijk meer tarwe van minder grond oogsten. De krimp concentreert zich in westelijke en zuidelijke lidstaten (Frankrijk, Spanje, Italië), terwijl oostelijke landen (Roemenië, Bulgarije) hun tarweareaal uitbreiden.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2025 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.




