Kroonjuwelen: de gewassen waarin Spanje de EU aanvoert
Spanje bezet meer kopposities bij gewassen dan enig ander EU-land. In 2024 was het de grootste producent van het blok voor olijven voor olie, sinaasappels, paprika's (capsicum), bananen en kastomaten — vaak met een ruime voorsprong. De oogst van olijven voor olie bereikte 7,76 miljoen ton (7 760,7 duizend ton), oftewel 60,9% van het EU-27-totaal van 12,74 miljoen ton (12 736,2 duizend ton) — ruim drie keer de opbrengst van nummer twee Italië (2 210,3 duizend ton).
Groenten en fruit laten hetzelfde beeld zien. De Spaanse sinaasappeloogst van 2,90 miljoen ton (2 904,9 duizend ton) is goed voor 48,6% van de EU-productie, ruim voor Italië met 1 807,3 duizend ton. De oogst aan paprika's (capsicum) van 1,52 miljoen ton (1 518,6 duizend ton) vormt 51,3% van het EU-totaal, bijna vier keer zoveel als Nederland met 406,6 duizend ton. Zelfs bananen — op EU-niveau een nichegewas — zijn een Spaans bolwerk: 421,3 duizend ton, oftewel 62,9% van de EU-productie.
De vijfde kroon wordt onder glas en bedekking behaald. Spanje produceerde in 2024 in totaal 1,50 miljoen ton kastomaten onder glas of hoge, toegankelijke bedekking (1 501,8 duizend ton) — 28,3% van het totaal dat EU-lidstaten voor deze categorie rapporteerden, met Nederland (828,5 duizend ton) als naaste rivaal.
Alle waarden in 1 000 t. b = trendbreuk in reeks, d = definitiewijziging, e = geschat, p = voorlopig.
| Gewas | Productie 2024 (1 000 t) | Aandeel in EU | Naaste rivaal |
|---|---|---|---|
| Olijven voor olie | 7760.7 | 60.9% | Italy 2210.3 |
| Sinaasappels | 2904.9 | 48.6% | Italy 1807.3 |
| Paprika's (capsicum) | 1518.6 | 51.3% | Netherlands 406.6 |
| Bananen | 421.3 | 62.9% | France 210.9 |
| Tomaten - onder glas of hoge toegankelijke bedekking | 1501.8 | 28.3% | Netherlands 828.5 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Het hele palet: Spanjes top 10 gewassen naar volume
Het beeld van wat Spanje teelt is niet compleet zonder de akkerbouwgewassen. Gemeten naar volume bestrijken de tien grootste gewassen van het land in 2024 alles van granen en ruwvoer tot fruit, wijngaarden en knollen en bieten: olijven voor olie voeren de lijst aan met 7,76 miljoen ton (7 760,7 duizend ton), gevolgd door gerst met 7,44 miljoen ton (7 441 duizend ton).
De rest van de top tien toont hoe eenjarige en meerjarige teelten naast elkaar bestaan. Zachte tarwe en spelt bereikten 6,42 miljoen ton (6 417,1 duizend ton), wijndruiven 5,02 miljoen ton (5 021,9 duizend ton) en luzerne 4,78 miljoen ton (4 777,8 duizend ton). Tomaten voegden 4,57 miljoen ton toe (4 574,3 duizend ton), snijmaïs 3,94 miljoen ton (3 943,1 duizend ton), suikerbieten 3,52 miljoen ton (3 522,2 duizend ton) en korrelmaïs en corn-cob-mix 3,50 miljoen ton (3 500,1 duizend ton). Sinaasappels sluiten de top tien af met 2,90 miljoen ton (2 904,9 duizend ton).
De EU-ranglijsten bevestigen dat Spanje niet louter een specialist in mediterraan fruit is. Het is de op een na grootste producent in de EU voor wijndruiven (24,5% van de EU-productie), tomaten (27,1%) en luzerne (12,5%), en derde voor gerst met 15,2% van de EU-oogst achter Duitsland en Frankrijk. Samen leverden de tien bovenstaande gewassen het leeuwendeel van het Spaanse oogstvolume in 2024.
Alle waarden in 1 000 t. b = trendbreuk in reeks, d = definitiewijziging, e = geschat, p = voorlopig.
| Gewas | Productie 2024 (1 000 t) | Aandeel in EU | EU-rang |
|---|---|---|---|
| Olijven voor olie | 7760.7 | 60.9% | 1 |
| Gerst | 7441 | 15.2% | 3 |
| Zachte tarwe en spelt | 6417.1 | 5.8% | 6 |
| Wijndruiven | 5021.9 | 24.5% | 2 |
| Luzerne | 4777.8 | 12.5% | 2 |
| Tomaten | 4574.3 | 27.1% | 2 |
| Snijmaïs | 3943.1 | 1.6% | 9 |
| Suikerbieten (excl. zaaizaad) | 3522.2 | 2.9% | 7 |
| Korrelmaïs en corn-cob-mix | 3500.1 | 5.9% | 7 |
| Sinaasappels | 2904.9 | 48.6% | 1 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Olijvenland: marktaandeel en schommeljaren
Bij olijven is de voorsprong van Spanje het grootst — en schommelen de oogsten het sterkst. Over 2015–2024 bedroeg de Spaanse productie van olijven voor olie gemiddeld 6 582,9 duizend ton per jaar, maar ze bewoog tussen 3 677,8 duizend ton in 2022 en 9 264,5 duizend ton in 2018, een uitslag die groot genoeg is om het EU-brede aanbod te verschuiven. De oogst sloot het decennium af op 7 760,7 duizend ton, een stijging van 14,1% ten opzichte van 6 804,3 duizend ton in 2015.
De variatiecoëfficiënt (CV) kwantificeert die uitslag: met 23,8% krijgen olijven voor olie het oordeel Volatiel, met een maximale terugval van -52,1% over het tijdvak — de diepste enkeljarige daling in deze dataset.
Citrus biedt het spiegelbeeld. Sinaasappels haalden gemiddeld 3 223,2 duizend ton per jaar met een CV van slechts 9,7% — Zeer stabiel — ondanks een maximale terugval van -21,8%. De tienjarige trend was licht negatief: de productie liep terug van 3 098,3 duizend ton in 2015 naar 2 904,9 duizend ton in 2024 (-6,2%), maar het gewas vertoonde nooit de hevige beurtjaren van de olijventeelt.
Alle waarden in 1 000 t. b = trendbreuk in reeks, d = definitiewijziging, e = geschat, p = voorlopig. CV < 10% = zeer stabiel; CV 10–20% = matig stabiel; CV > 20% = volatiel.
| Gewas | Gemiddelde (1 000 t) | CV% | Max. terugval% | Oordeel |
|---|---|---|---|---|
| Olijven voor olie | 6582.9 | 23.8% | -52.1% | Volatiel |
| Sinaasappels | 3223.2 | 9.7% | -21.8% | Zeer stabiel |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Canarische bananen: de overzeese verrassing
Bananen zijn een onverwachte post in een Europees landbouwrapport, maar de EU-27-bananenproductie bereikte in 2024 in totaal 669,4 duizend ton — en het merendeel daarvan, 421,3 duizend ton oftewel 62,9%, kwam uit Spanje, waar het gewas vooral op de Canarische Eilanden wordt geteeld.
De rest van de EU-oogst is klein en geconcentreerd. Frankrijk, de op een na grootste producent, zakte van 282,6 duizend ton in 2015 naar 210,9 duizend ton in 2024 (CAGR -3,20%); zijn bananen komen uit de Caribische overzeese gebieden. Portugal, op de derde plek, groeide in dezelfde periode van 24,3 naar 30,2 duizend ton (+2,47% CAGR), terwijl Cyprus 5,9 duizend ton produceerde. Spanjes eigen productie steeg van 382 duizend ton naar 421,3 duizend ton (+10,3% over het decennium, CAGR 1,10%), en een CV van 7,3% maakt bananen tot een van de betrouwbaarste gewassen in dit rapport.
Alle waarden in 1 000 t. CAGR is het samengesteld jaarlijks groeipercentage over 2015–2024. b = trendbreuk in reeks, d = definitiewijziging, e = geschat, p = voorlopig.
| Land | 2015 (1 000 t) | 2024 (1 000 t) | CAGR |
|---|---|---|---|
| Spanje | 382 | 421.3 | +1.10% |
| Frankrijk | 282.6 | 210.9 | -3.20% |
| Portugal | 24.3 | 30.2 | +2.47% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Water, weer en wat de volatiliteitscijfers laten zien
Het Spaanse landbouwareaal weerspiegelt de gewasverdeling. Olijfgaarden besloegen 2,35 miljoen hectare (2 345 duizend hectare) in 2024 — 51,4% van het EU-27-olijvenareaal — gerst 2,26 miljoen hectare (2 264,3 duizend hectare) en zachte tarwe en spelt 1,72 miljoen hectare (1 717,5 duizend hectare). Het akkerbouwareaal is sinds 2015 over het algemeen gekrompen: het gerstareaal daalde met 12,9% en het tarweareaal met 6,1%, terwijl wijndruiven met 835,9 duizend hectare 9,7% verloren maar nog altijd 28,8% van het EU-wijngaardareaal uitmaken.
De productie schommelt daarentegen veel sterker dan het grondgebruik. De grilligste oogsten — olijven voor olie (CV 23,8%), gerst (CV 26,1%) en zachte tarwe en spelt (CV 22,3%) — worden alle als Volatiel beoordeeld, ook waar hun areaal slechts geleidelijk veranderde; gerst varieerde van 3 757,6 duizend ton in 2023 tot 11 465,4 duizend ton in 2020. Akkerbouwgewassen voor veevoer en verwerking zitten in het midden: suikerbieten (CV 16,4%), tomaten (CV 10,5%) en kastomaten onder glas of hoge, toegankelijke bedekking (CV 11,9%) zijn Matig stabiel, en alle drie eindigden het decennium lager (respectievelijk -2,3%, -5,3% en -18,2%).
Tuinbouw en fruit zijn nog gelijkmatiger. Snijmaïs is het stabielste gewas in deze dataset (CV 4,6%), en bananen (CV 7,3%) en sinaasappels (CV 9,7%) krijgen het oordeel Zeer stabiel. Een groot deel van de Spaanse productie hangt samen met specifieke landschappen — de olijfgaarden van Andalusië, de kasdistricten van Almería — die in bovenstaande cijfers terugkomen. Betrouwbaarheid en groei lopen niet altijd gelijk op: de snijmaïsproductie daalde over het decennium alsnog met 11,8%, terwijl bananen met 10,3% stegen.
Areaal in 1 000 ha. Verandering sinds 2015 in %. b = trendbreuk in reeks, d = definitiewijziging, e = geschat, p = voorlopig.
| Gewas | Areaal 2024 (1 000 ha) | Verandering sinds 2015 | Aandeel in EU-areaal |
|---|---|---|---|
| Olijven voor olie | 2345 | -0.8% | 51.4% |
| Gerst | 2264.3 | -12.9% | 22% |
| Zachte tarwe en spelt | 1717.5 | -6.1% | 8.5% |
| Wijndruiven | 835.9 | -9.7% | 28.8% |
| Snijmaïs | 116.1 | +7.5% | 2% |
| Tomaten | 55.5 | -4.6% | 24% |
| Suikerbieten (excl. zaaizaad) | 45.7 | +21.5% | 2.8% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Veelgestelde vragen
Welk land produceert de meeste olijven in de EU?
Spanje. In 2024 oogstte het 7 760,7 duizend ton olijven voor olie, gelijk aan 60,9% van het EU-27-totaal van 12 736,2 duizend ton. Italië produceerde op de tweede plek 2 210,3 duizend ton.
Teelt Spanje het merendeel van de Europese bananen?
Ja. De Spaanse bananenproductie bereikte 421,3 duizend ton in 2024, oftewel 62,9% van het EU-27-totaal van 669,4 duizend ton. Spaanse bananen worden vooral geteeld op de Canarische Eilanden; Frankrijk staat tweede met 210,9 duizend ton, afkomstig uit zijn Caribische overzeese gebieden.
Welk aandeel van de EU-sinaasappels komt uit Spanje?
Spanje produceerde 48,6% van alle EU-sinaasappels in 2024 — 2 904,9 duizend ton op een EU-27-totaal van 5 971,2 duizend ton — ruim voor Italië met 1 807,3 duizend ton.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Laadt deze tabel als bewerkbare dataset — zonder upload.
Deze dataset bewerken in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.




