De vijf bedekte gewassen: wat de dataset onder glas volgt
Eurostat houdt een afzonderlijke productiereeks bij voor vijf gewassen die onder glas of hoge toegankelijke overkapping worden geteeld: kastomaten (V3100S), kaskomkommers (V3200S), kaspaprika's (V3600S), kasaardbeien (S0000S) en kassla (V2300S). In 2024 kwamen ze samen uit op 10 713,4 duizend ton bij de rapporterende lidstaten, tegenover 9 991,5 duizend ton in 2015 — een tienjaarsgroei van +7,2% voor een groep gewassen waarvan de markt draait op verse, kort houdbare producten.
De grafiek naast deze sectie rangschikt de vijf gewassen op hun tonnage in 2024. Kastomaten domineren met 5 315,9 duizend ton, ruwweg de helft van het totaal onder bedekking. Kaskomkommers volgen met 2 177,2 duizend ton en kaspaprika's met 2 117,0, vrijwel gelijk aan elkaar, gevolgd door kasaardbeien met 746,4 en kassla met 356,8.
Twee kanttekeningen horen vooraf. Ten eerste publiceert apro_cpsh1 geen EU-27-totaalregel voor een van deze vijf bedekte codes, zodat elk Europees cijfer in dit artikel de optelsom is van de lidstaten die dat gewas hebben gerapporteerd — en het aantal rapporteurs verschilt per gewas en per jaar. Ten tweede betekent "hoge toegankelijke overkapping" zowel glas als plastic tunnels en inloopconstructies, waardoor deze reeksen breder zijn dan alleen verwarmde glastuinbouw.
De vijf bedekte gewassen in apro_cpsh1, 2015 tegenover 2024, in 1 000 t. EU-cijfers zijn lidstatensommen; de dataset publiceert geen EU-27-aggregaat voor deze codes.
| Gewas | Code | 2015 (1 000 t) | 2024 (1 000 t) | Nettoverandering |
|---|---|---|---|---|
| Kastomaten | V3100S | 5 397.5 | 5 315.9 | -1.51% |
| Kaskomkommers | V3200S | 1 949.1 | 2 177.2 | +11.7% |
| Kaspaprika's | V3600S | 1 629.1 | 2 117.0 | +29.95% |
| Kasaardbeien | S0000S | 660.2 | 746.4 | +13.05% |
| Kassla | V2300S | 355.6 | 356.8 | +0.35% |
| Vijf gewassen samen | — | 9 991.5 | 10 713.4 | +7.2% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Het Spaanse zuiden onder plastic en glas: paprika's, komkommers en aardbeien
Spanje is de Europese leider in bedekte teelten. De oogst in 2024 omvat 1 216,4 duizend ton kaspaprika's — 57,5% van de lidstatensom voor dat gewas — 743,8 duizend ton kaskomkommers (34,2%) en 319,5 duizend ton kasaardbeien (42,8%). Het land voert ook de lijst voor kastomaten aan met 1 501,8 duizend ton en een smaller aandeel van 28,3%. De grafiek naast deze sectie rangschikt landen op het gecombineerde tonnage van vijf gewassen: Spanje staat op 3 804,2 duizend ton, ruim twee keer het Nederlandse totaal en het hoogste van Europa.
Het Spaanse model is grootschalig en areaalgedreven in plaats van ultraintensief. Kaspaprika's beslaan 15,7 duizend hectare, tegen 12,4 duizend hectare in 2015, en leveren 77,4 ton per hectare op. Komkommers gebruiken 8,2 duizend hectare bij 91,3 ton per hectare en aardbeien 6,8 duizend hectare bij 47,1 ton per hectare. Dat zijn degelijke opbrengsten onder bedekking; de Nederlandse cijfers in de volgende sectie zijn van een heel andere orde van grootte.
Achter Spanje splitst de ranglijst zich op in nationale specialismen. Nederland staat tweede met 1 718,5 duizend ton, Polen derde met 1 380,5, Italië vierde met 1 101,0, Frankrijk vijfde met 718,8 en Griekenland zesde met 638,3. Het Poolse totaal leunt vooral op kastomaten (815,3) en kaskomkommers (305,2), het Griekse op kasaardbeien (133,9) en kaskomkommers (131,9). Eén detail valt op: Frankrijk rapporteert in 2024 helemaal geen kaspaprika's, zodat het gecombineerde cijfer volledig op de andere vier gewassen rust.
De zes grootste producenten van bedekte gewassen naar gecombineerd tonnage van vijf gewassen, 2024, in 1 000 t. Spanje leidt vier van de vijf gewassen en Italië leidt kassla. Cijfers zijn sommen van rapporterende lidstaten, geen EU-27-aggregaat.
| Land | Gecombineerd, 2024 (1 000 t) | Paprika's (1 000 t) | Komkommers (1 000 t) | Aardbeien (1 000 t) |
|---|---|---|---|---|
| Spanje | 3 804.2 | 1 216.4 | 743.8 | 319.5 |
| Nederland | 1 718.5 | 406.6 | 416.0 | 66.0 |
| Polen | 1 380.5 | 234.5 | 305.2 | 14.8 |
| Italië | 1 101.0 | 71.0 | 62.2 | 94.7 |
| Frankrijk | 718.8 | 0.0 | 149.5 | 56.6 |
| Griekenland | 638.3 | 95.3 | 131.9 | 133.9 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Het Nederlandse precisieniveau: overal tweede
Nederland is de op één na grootste producent van bedekte gewassen in Europa met 1 718,5 duizend ton in 2024 — en tweede in drie van de vijf afzonderlijke gewassen: kastomaten met 828,5 duizend ton (15,6% van de lidstatensom), kaskomkommers met 416,0 duizend ton (19,1%) en kaspaprika's met 406,6 duizend ton (19,2%). Het land staat bovendien vierde in kasaardbeien met 66,0 duizend ton, 8,8% van het Europese totaal.
Wat Nederland onderscheidt is de opbrengst per hectare, niet het aantal hectares. Nederlandse kastomaten leveren 478,9 ton per hectare op 1,7 duizend hectare, Nederlandse kaskomkommers 650,0 ton per hectare op 0,6 duizend hectare en Nederlandse kaspaprika's 259,0 ton per hectare op 1,6 duizend hectare. Spanje haalt voor dezelfde drie gewassen 89,9, 91,3 en 77,4 ton per hectare. Nederland produceert vergelijkbare volumes op een fractie van de grond, en dat is precies de kracht van een glastuinbouweconomie.
De lijngrafiek over het decennium naast deze sectie toont de Europese lidstatensommen voor alle vijf gewassen. Kastomaten, de grootste reeks met 5 315,9 duizend ton in 2024, zakten in 2023 naar 4 772,8 vóór het herstel. Kaskomkommers groeiden van 1 949,1 naar 2 177,2 duizend ton, een netto groei van +11,7%. Kassla beweegt nauwelijks: van 355,6 naar 356,8 duizend ton, een verandering over tien jaar van +0,35% en een variatiecoëfficiënt van slechts 3,1. De nationale stabiliteit van Nederland is gemengder: de Nederlandse tomatenreeks varieert met 7,3% en de Nederlandse aardbeienreeks met 28%, dus precisie betekent niet altijd een vlakke lijn.
De Nederlandse positie in elk bedekt gewas, 2024. Opbrengsten zijn productie gedeeld door areaal, berekend uit apro_cpsh1; aandelen en rangen verwijzen naar lidstatensommen.
| Gewas | Nederland, 2024 (1 000 t) | Aandeel in lidstatensom | Rang in de EU | Opbrengst (t/ha) | Areaal (1 000 ha) |
|---|---|---|---|---|---|
| Kastomaten | 828.5 | 15.6% | 2 | 478.9 | 1.7 |
| Kaskomkommers | 416.0 | 19.1% | 2 | 650.0 | 0.6 |
| Kaspaprika's | 406.6 | 19.2% | 2 | 259.0 | 1.6 |
| Kasaardbeien | 66.0 | 8.8% | 4 | 110.0 | 0.6 |
| Kassla | 1.4 | 0.4% | — | 27.4 | 0.1 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
De Italiaanse verrassing in kassla
Kassla is het kleinste van de vijf gewassen — 356,8 duizend ton in 2024 — en kent één dominante producent. Italië teelde 189,3 duizend ton, 53,1% van de volledige lidstatensom, tegenover 124,4 duizend ton in 2015, een winst van +52,2%. Geen enkel ander land komt in de buurt: Frankrijk, de voormalige nummer twee, zakte van 61,8 naar 40,8 duizend ton, een daling van 34,1%.
De Italiaanse uitbreiding zit in echte grond, niet alleen in betere registratie: het areaal kassla steeg tussen 2015 en 2024 van 3,8 naar 5,5 duizend hectare en Italiaanse kassla levert 34,2 ton per hectare op. Frankrijk teelde in 2024 op 1,8 duizend hectare kassla tegen 22,9 ton per hectare, terwijl België, de derde producent met 28,6 duizend ton, 0,7 duizend hectare benut tegen 42,7 ton per hectare.
Kassla is op Europees niveau ook de stabielste reeks van de vijf, met een variatiecoëfficiënt van 3,1% en een tienjaarsverandering van +0,35% — en die stabiliteit ontstaat doordat een forse Italiaanse stijging de dalingen in Frankrijk, België en Portugal compenseert. Italië zelf varieert met 13,7% en Frankrijk met 16,3%. De gegroepeerde grafiek voor 2015 tegenover 2024 naast deze sectie toont hetzelfde contrast bij alle vijf gewassen: kassla en kastomaten vrijwel onveranderd, terwijl kaskomkommers, kaspaprika's en kasaardbeien allemaal duidelijk boven hun beginniveau van het decennium liggen.
Kassla, de vijf grootste producenten, 2015 tegenover 2024, in 1 000 t. Arealen en opbrengsten zijn afgeleid uit de productie- en areaalreeksen van apro_cpsh1.
| Land | Kassla 2015 (1 000 t) | Kassla 2024 (1 000 t) | Nettoverandering | Areaal 2024 (1 000 ha) | Opbrengst 2024 (t/ha) |
|---|---|---|---|---|---|
| Italië | 124.4 | 189.3 | +52.2% | 5.5 | 34.2 |
| Frankrijk | 61.8 | 40.8 | -34.1% | 1.8 | 22.9 |
| België | 43.4 | 28.6 | -34.1% | 0.7 | 42.7 |
| Portugal | 29.6 | 24.5 | -17.2% | 0.8 | 30.3 |
| Spanje | 27.6 | 22.7 | -17.7% | 0.9 | 25.5 |
| Lidstatensom | 355.6 | 356.8 | +0.35% | — | — |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Waarom gegevens over bedekte teelt tellen: de stabielste schappen van Europa
De vijf bedekte gewassen behoren over het geheel genomen tot de stabielste reeksen in de Europese gewasstatistieken. Gemeten aan de variatiecoëfficiënt over het tijdvak 2015–2024 beweegt kassla 3,1%, kastomaten 4,6%, kaskomkommers 5,4% en kasaardbeien 6,7%. Kaspaprika's vormen de uitzondering met 12,3%, en hun decennium vertelt het verhaal: 1 629,1 duizend ton in 2015, een lange klim naar een piek in 2022 van 2 336,3, daarna een terugval naar 1 961,9 in 2023 en een herstel naar 2 117,0 in 2024.
Concentratie is de andere reden waarom deze dataset van belang is. De grafiek naast deze sectie toont het aandeel van het grootste land in elk bedekt gewas, oplopend van 28,3% bij kastomaten tot 57,5% bij kaspaprika's. Spanje staat op nummer één bij vier gewassen — kastomaten 28,3%, kaskomkommers 34,2%, kasaardbeien 42,8% en kaspaprika's 57,5% — terwijl Italië nummer één is bij kassla met 53,1%. Afhankelijkheid van één land is dus een reëel planningsvraagstuk voor paprika's en sla, en veel minder voor tomaten, waar vier landen boven 10% van de lidstatensom zitten.
Mits je rekening houdt met de beperkingen, is dit een overzichtelijke dataset. Geen enkele bedekte code heeft een officieel EU-27-aggregaat, dus totalen zijn sommen van rapporteurs en veranderen wanneer de rapportage verschuift: de Franse reeks voor kaspaprika's staat doorlopend op nul en de Nederlandse reeks voor kassla zakte van 9,5 naar 1,4 duizend ton, wat zowel een rapportagebreuk als een landbouwkundige verschuiving weerspiegelt. De volatiliteit op landniveau is bijna overal hoger dan het Europese gemiddelde — Poolse kaspaprika's variëren met 42,9%. De stabiele Europese lijn is het gemiddelde van rustigere en grilligere nationale lijnen.
Volatiliteit en concentratie bij de vijf bedekte gewassen, 2015–2024. CV is de variatiecoëfficiënt van de lidstatensomreeks.
| Gewas | CV lidstatensom | Nummer-één-land | Aandeel koploper | Lidstatensom 2024 (1 000 t) |
|---|---|---|---|---|
| Kastomaten | 4.6 | Spanje | 28.3% | 5 315.9 |
| Kaskomkommers | 5.4 | Spanje | 34.2% | 2 177.2 |
| Kasaardbeien | 6.7 | Spanje | 42.8% | 746.4 |
| Kassla | 3.1 | Italië | 53.1% | 356.8 |
| Kaspaprika's | 12.3 | Spanje | 57.5% | 2 117.0 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Veelgestelde vragen
Welke gewassen worden in de EU onder glas geteeld?
Vijf gewassen hebben een eigen bedekte reeks in apro_cpsh1: kastomaten (V3100S), kaskomkommers (V3200S), kaspaprika's (V3600S), kasaardbeien (S0000S) en kassla (V2300S). Samen kwamen ze in 2024 uit op 10 713,4 duizend ton bij de rapporterende lidstaten, tegenover 9 991,5 duizend ton in 2015.
Welk land teelt de meeste kaspaprika's in de EU?
Spanje: 1 216,4 duizend ton in 2024, goed voor 57,5% van de lidstatensom voor kaspaprika's. Nederland volgt met 406,6 duizend ton (19,2%) en Polen met 234,5 duizend ton (11,1%).
Waar worden de Europese kasaardbeien geteeld?
Spanje teelt 319,5 duizend ton, 42,8% van de lidstatensom. Griekenland volgt met 133,9 duizend ton (17,9%), Italië met 94,7 (12,7%) en Nederland met 66,0 (8,8%). Dezelfde dataset laat zien dat de aardbeienoogst in Spanje veel sterker onder bedekking plaatsvindt dan in Polen.
Bestaat er een officieel EU-aggregaat voor bedekte gewassen?
Nee. Voor deze bedekte teeltcodes met een S-achtervoegsel publiceert apro_cpsh1 geen EU-27-totaalregel, dus elk Europees totaal in dit artikel is een som van de lidstaten die het gewas rapporteerden. De dekking verschilt per gewas en jaar, waardoor de cijfers overal als lidstatensommen worden aangeduid.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Laadt deze tabel als bewerkbare dataset — zonder upload.
Deze dataset bewerken in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.




