De records: zeven kronen, zeven cijfers
Sommige Europese gewasstatistieken klinken overdreven tot je ze narekent. In 2024 teelde Polen 4 958,2 duizend ton triticale — meer dan de rest van de EU samen (50,3% van het EU-27-totaal van 9 864,5 duizend ton). Daarnaast teelde Polen 3 384,5 duizend ton appels, goed voor 29,4% van de EU-oogst van 11 523,8 duizend ton.
De graan- en akkerbouwrecords gaan verder: Frankrijk oogstte 25 376,8 duizend ton zachte tarwe (22,7% van de Europese 111 585,5 duizend ton), Duitsland 12 703,3 duizend ton aardappelen (25,0% van 50 780,3) en 36 682,2 duizend ton suikerbieten (30,2% van 121 644,8). Twee records met een kleiner volume maken de lijst compleet: Hongarije oogstte 1 798,9 duizend ton zonnebloemzaad (21,5% van 8 362,1) en Polen 255,4 duizend ton gekweekte champignons (24,2% van 1 054,1).
Elk getal hierboven is een cijfer voor geoogste productie uit 2024 uit Eurostat-dataset apro_cpsh1, gemeten bij EU-standaardvochtigheid, en elk aandeel is berekend ten opzichte van het EU-27-aggregaat voor dat gewas.
De zeven records, 2024. Alle waarden in 1 000 t, dataset apro_cpsh1.
| Record | Land | Productie 2024 (1 000 t) | Aandeel in EU-27 |
|---|---|---|---|
| Triticale | Polen | 4 958.2 | 50.3% |
| Appels | Polen | 3 384.5 | 29.4% |
| Suikerbieten | Duitsland | 36 682.2 | 30.2% |
| Zachte tarwe | Frankrijk | 25 376.8 | 22.7% |
| Aardappelen | Duitsland | 12 703.3 | 25.0% |
| Zonnebloemzaad | Hongarije | 1 799.0 | 21.5% |
| Gekweekte champignons | Polen | 255.4 | 24.2% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Het gat met de nummer twee: hoe ver ligt de achtervolger achter?
Een record is pas echt indrukwekkend als je naar de voorsprong op de tweede plaats kijkt. Bij triticale is het gat enorm: Polens 4 958,2 duizend ton tegenover Duitslands 1 510,9 — de koploper produceert 3,3 keer zoveel als zijn naaste rivaal. Bij appels leidt Polen (3 384,5) voor Italië (2 398,5) met 986,0 duizend ton, ruwweg 41% meer dan Italië in totaal teelt.
De tarwevoorsprong van Frankrijk op Duitsland bedraagt 7 135,6 duizend ton — groter dan de totale tarweoogst van de meeste lidstaten (Polens 12 183,6 duizend ton is nog groter, maar het Franse verschil met nummer twee overtreft de meeste nationale oogsten). Duitslands aardappelvoorsprong op Frankrijk is 3 465,8 duizend ton, en de voorsprong bij suikerbieten op Frankrijk is 4 088,1 duizend ton.
Twee records zijn veel krapper. Hongarije leidt bij zonnebloemzaad met slechts 154,2 duizend ton voorsprong op Bulgarije, en de champignonkroon van Polen ligt 55,4 duizend ton boven Nederland — marges die één seizoen kan uitwissen, zoals bij de champignons ook is gebeurd.
Koploper tegenover nummer twee, productie in 2024 in 1 000 t.
| Gewas | Koploper, 2024 | Nummer twee, 2024 | Verschil (1 000 t) |
|---|---|---|---|
| Zachte tarwe | Frankrijk — 25 376.8 | Duitsland — 18 241.2 | 7 135.6 |
| Suikerbieten | Duitsland — 36 682.2 | Frankrijk — 32 594.1 | 4 088.1 |
| Aardappelen | Duitsland — 12 703.3 | Frankrijk — 9 237.5 | 3 465.8 |
| Triticale | Polen — 4 958.2 | Duitsland — 1 510.9 | 3 447.3 |
| Appels | Polen — 3 384.5 | Italië — 2 398.5 | 986.0 |
| Zonnebloemzaad | Hongarije — 1 799.0 | Bulgarije — 1 644.7 | 154.2 |
| Champignons | Polen — 255.4 | Nederland — 200.0 | 55.4 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Reeksen: kronen die het hele decennium standhielden
Vier van de zeven kronen verschoven tussen 2015 en 2024 geen enkel jaar. Polen voerde in alle tien jaren de Europese appelproductie aan, Frankrijk leidde zachte tarwe in alle tien, Duitsland leidde aardappelen in alle tien en Polen leidde triticale in alle tien.
Die zegereeksen doorstonden echte schokken. De Poolse appeloogst kelderde in 2017 naar 2 441,4 duizend ton — het slechtste jaar van het decennium — maar nummer twee Italië kwam datzelfde jaar niet verder dan 1 912,3 duizend ton, zodat de kroon nooit wankelde. De Franse tarweoogst schommelde tussen 25 376,8 en 40 468,5 duizend ton over het decennium (een jaarlijkse variatie van 13,9%), maar geen ander land kwam in enig jaar in de buurt van de koppositie.
Stabiliteit is het stille ingrediënt achter deze records: de EU-aardappeloogst varieerde slechts 5,3% rond het gemiddelde en tarwe 5,8% (variatiecoëfficiënt, 2015–2024) — grote, stabiele gewassen houden grote, stabiele koplopers in het zadel.
Ononderbroken leiderschapsreeksen, 2015–2024. Frankrijks koppositie bij tarwe hield stand ondanks een productiedaling van 37,3%.
| Reeks | Koploper | 2015 (1 000 t) | 2024 (1 000 t) | Jaren aan kop |
|---|---|---|---|---|
| Appels | Polen | 3 168.8 | 3 384.5 | 10 van 10 |
| Zachte tarwe | Frankrijk | 40 468.5 | 25 376.8 | 10 van 10 |
| Aardappelen | Duitsland | 10 370.2 | 12 703.3 | 10 van 10 |
| Triticale | Polen | 5 240.1 | 4 958.2 | 10 van 10 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Nieuwe kampioenen: titels die van eigenaar wisselden
Drie kronen verschoven wel — en zorgden voor een decennium lang spanning. Duitsland haalde Frankrijk in bij suikerbieten: Frankrijk leidde tot en met 2019, Duitsland pakte de titel in 2020, Frankrijk heroverde die in 2021–2022 en Duitsland leidt weer sinds 2023, met 36 682,2 duizend ton in 2024 terwijl de Franse productie achterbleef (+62,5% voor Duitsland over het decennium tegenover -2,7% voor Frankrijk).
Polen nam in 2020 de champignonkroon over van Nederland en staat sindsdien elk jaar bovenaan: de Poolse productie steeg met 33,4% (van 191,5 naar 255,4 duizend ton), terwijl de Nederlandse productie met 35,5% daalde (van 310,0 naar 200,0).
De zonnebloemkroon wisselde het snelst van hand: Roemenië leidde elk jaar van 2015 tot 2021, Bulgarije nam de titel in 2022 over, Frankrijk in 2023 en Hongarije in 2024 met 1 799,0 duizend ton (21,5%). Vier kampioenen in tien jaar — de spannendste strijd op deze lijst.
Wisselingen aan de top, 2015–2024. kt = duizend ton.
| Gewas | Vorige koploper | Huidige koploper | Sinds |
|---|---|---|---|
| Suikerbieten | Frankrijk (leidde 2015-2022, met onderbrekingen) | Duitsland — 36 682.2 kt in 2024 | 2023 |
| Champignons | Nederland (leidde 2015-2019) | Polen — 255.4 kt in 2024 | 2020 |
| Zonnebloemzaad | Roemenië (leidde 2015-2021) | Hongarije — 1 799.0 kt in 2024 | 2024 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Controleer het zelf: de dataset achter elke claim
Elk record in dit artikel komt uit één bron: Eurostat-dataset apro_cpsh1, 'Crop production in EU standard humidity'. De indicator voor geoogste productie wordt gerapporteerd in duizend ton; de landenaandelen hier zijn berekend tegenover het EU-27-aggregaat voor hetzelfde gewas en jaar.
De gewascodes maken elke bewering controleerbaar: triticale C1600, appels F1110, suikerbieten R2000, zachte tarwe C1110, aardappelen R1000, zonnebloemzaad I1120 en gekweekte champignons U1000. Filter de dataset op gewas, jaar 2024 en geografie, en de zeven koplopers hierboven komen exact zo tevoorschijn.
Eén kanttekening hoort bij de records: de reeksen voor champignons en enkele EU-aggregaten kennen een rapportagegat tussen 2017 en 2019, en het meest recente jaar in elke Eurostat-gewastabel kan nog worden herzien. De cijfers voor 2024 hier zijn de actuele waarden uit de dataset — de reeksen en aandelen zijn echter veel groter dan welke denkbare bijstelling ook.
De controletabel: gewascodes, EU-27-totalen en aandelen van de koploper, 2024, dataset apro_cpsh1.
| Gewas | Code | EU-27, 2024 (1 000 t) | Aandeel koploper |
|---|---|---|---|
| Triticale | C1600 | 9 864.5 | Polen 50.3% |
| Appels | F1110 | 11 523.8 | Polen 29.4% |
| Suikerbieten | R2000 | 121 644.8 | Duitsland 30.2% |
| Zachte tarwe | C1110 | 111 585.5 | Frankrijk 22.7% |
| Aardappelen | R1000 | 50 780.3 | Duitsland 25.0% |
| Zonnebloemzaad | I1120 | 8 362.1 | Hongarije 21.5% |
| Champignons | U1000 | 1 054.1 | Polen 24.2% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Veelgestelde vragen
Welk EU-land teelt de meeste appels?
Polen — 3 384,5 duizend ton in 2024, oftewel 29,4% van de EU-27-oogst van 11 523,8 duizend ton. Polen voerde de Europese appelproductie aan in elk jaar van 2015 tot 2024; Italië staat tweede met 2 398,5 duizend ton (20,8%).
Welk EU-land produceert de meeste tarwe?
Frankrijk — 25 376,8 duizend ton zachte tarwe in 2024, goed voor 22,7% van het EU-27-totaal. Frankrijk leidde in elk jaar van het decennium, al daalde het aandeel vanaf 29,8% in 2015 doordat de oogst met 37,3% terugliep.
Welk land leidt de EU-aardappelproductie?
Duitsland — 12 703,3 duizend ton in 2024, oftewel 25,0% van de EU-27-oogst van 50 780,3 duizend ton. Duitsland was in elk jaar van 2015 tot 2024 de grootste aardappelteler van de EU.
Welke EU-gewaskronen wisselden het afgelopen decennium van eigenaar?
Drie: suikerbieten (Duitsland haalde Frankrijk in en greep de leiding in 2023), gekweekte champignons (Polen passeerde Nederland in 2020) en zonnebloemzaad (vier verschillende koplopers in tien jaar — Roemenië, Bulgarije, Frankrijk en, in 2024, Hongarije).
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Laadt deze tabel als bewerkbare dataset — zonder upload.
Deze dataset bewerken in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.




