Europees marktaandeel: wie domineert de productie van rode bessen?
Polen voert met grote voorsprong de productie van rode bessen in de EU aan en neemt bijna drie vijfde van de totale productie voor zijn rekening. Duitsland en Nederland volgen op ruime afstand als tweede en derde, terwijl diverse andere lidstaten kleinere volumes bijdragen.
| Lidstaat | Totaal (1 000 t) | Jaargemiddelde (1 000 t/jaar) | % van EU-totaal |
|---|---|---|---|
| Polen | 185.10 | 37.02 | 59.4% |
| Duitsland | 42.26 | 8.45 | 13.6% |
| Nederland | 30.41 | 6.08 | 9.8% |
| Oostenrijk | 13.29 | 2.66 | 4.3% |
| Frankrijk | 11.48 | 2.30 | 3.7% |
| Hongarije | 10.10 | 2.02 | 3.2% |
| Italië | 4.68 | 0.94 | 1.5% |
| België | 3.70 | 0.74 | 1.2% |
| Litouwen | 3.40 | 0.68 | 1.1% |
| Denemarken | 2.30 | 0.46 | 0.7% |
| Overige EU | 5.09 | 1.02 | 1.6% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Landbouwefficiëntie: opbrengst per hectare
Hoewel Polen het totale oogstvolume domineert, ligt de opbrengst per hectare er aanzienlijk lager dan bij verschillende andere producenten. Nederland behaalt de hoogste gemiddelde opbrengst dankzij intensieve tuinbouwmethoden en teelt onder gecontroleerde omstandigheden.
| Lidstaat | Gem. opbrengst (t/ha) |
|---|---|
| Nederland | 17.89 |
| Duitsland | 8.58 |
| Frankrijk | 6.76 |
| Hongarije | 4.21 |
| Polen | 4.12 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Regionale en klimatologische verschillen in Europa
De productie van rode bessen is sterk geconcentreerd in Noord- en Oost-Europa, met een verwaarloosbare oogst in mediterrane en zuidelijke lidstaten.
| Regio | Lidstaten | Totaal (1 000 t) | Jaargemiddelde (1 000 t/jaar) | Aandeel in EU |
|---|---|---|---|---|
| Oost-Europa | Polen, Hongarije | 195.20 | 39.04 | 62.6% |
| Centraal-Europa | Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië | 57.41 | 11.48 | 18.4% |
| West-Europa | Nederland, Frankrijk, België | 45.59 | 9.12 | 14.6% |
| Noord-Europa & Baltische staten | Litouwen, Denemarken, Finland, Estland, Letland | 7.85 | 1.57 | 2.5% |
| Zuid-Europa | Italië, Spanje, Griekenland, Portugal | 5.27 | 1.05 | 1.7% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Productietraject over 10 jaar: stijgers en dalers
De productie van rode bessen (Ribes rubrum) in de Europese Unie tussen 2016 en 2025 vertelt een verhaal van sterke tegenstellingen. Terwijl de totale Europese oogst binnen een relatief smalle bandbreedte schommelde — van ruwweg 49 000 ton tot net onder de 71 000 ton — verschoof de verdeling tussen de producerende landen ingrijpend. Sommige landen breidden stevig uit, terwijl andere hun productie in tien jaar tijd met meer dan de helft zagen instorten.
Polen is het anker van de Europese teelt van rode bessen met gemiddeld 35 720 ton per jaar over het decennium. Het oogstvolume schommelde tussen 29 100 ton (2017) en een piek van 43 700 ton (2022) en eindigde het decennium op 33 600 ton — een bescheiden nettodaling van 4,8% en een vrijwel vlakke CAGR van -0,5%. Ondanks de ogenschijnlijke stabiliteit kent Polen opvallende jaar-op-jaarschommelingen door wisselende oogstomstandigheden in de grootschalige plantages.
Duitsland, de tweede producent, verhoogde de productie van 7 200 ton in 2016 naar 9 300 ton in 2025, een groei van 2,9% CAGR en een nettotoename van 2 100 ton. Nederland groeide, ondanks consequent geschatte datapunten, met 26,2% over de periode bij een CAGR van 2,6% en bereikte 5 900 ton in 2025. De Nederlandse productie piekte echter op 6 500 ton in 2022 en is sindsdien gestabiliseerd rond 5 900–6 100 ton.
Oostenrijk leverde het sterkste relatieve groeiverhaal. Vanaf een bescheiden 1 200 ton in 2016 bereikte de Oostenrijkse productie al in 2018 3 100 ton en sloot het decennium af op 2 800 ton, goed voor een CAGR van 9,5% en een nettotoename van 126,4%. Frankrijk volgde een vergelijkbaar traject en groeide van 1 500 ton naar 2 800 ton bij een CAGR van 7,1%, waarbij de productie jaar na jaar gestaag opliep en in 2020 een trendbreukvlag kreeg die wijst op een methodologische wijziging.
Aan de verliezende kant kromp de Hongaarse sector voor rode bessen zwaar. De productie viel terug van 3 600 ton in 2016 naar slechts 1 300 ton in 2025 — een nettodaling van 63,2% en een CAGR van -10,5%. De daling hield aan, met alleen in 2018 een lichte opleving. Denemarken leed het grootste procentuele verlies en kelderde van 1 400 ton naar 300 ton over het decennium (-79,9%, -16,3% CAGR), waarbij de productie na 2020 onder de 1 000 ton zakte en niet meer herstelde. Ook Litouwen kromp, van 1 000 ton naar 400 ton (-60,4%, -9,8% CAGR), zij het met een wisselvallig jaarpatroon inclusief tijdelijk herstel naar 1 100 ton in 2018 en 2022.
De totalen voor de EU-27, met uitzondering van 2016 waarvoor geen volledig geaggregeerd cijfer beschikbaar is, laten een schommelend verloop zien zonder duidelijke langetermijntrend. De EU-brede piek van 70 900 ton in 2022 werd gevolgd door twee jaar daling naar 54 400 ton in 2024, vóór een gedeeltelijk herstel naar 59 700 ton in 2025. Het uitblijven van aanhoudende groei op EU-niveau onderstreept dat de winst van uitbreidende producenten grotendeels teniet is gedaan door verliezen in krimpende landen.
Alle waarden in 1 000 t. b = trendbreuk in reeks, e = geschat, p = voorlopig.
| Land | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | CAGR | Netto verandering (1 000 t) | Traject |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Polen | 35.3 | 29.1 | 38.4 | 34.0 | 35.4 | 37.2 | 43.7 | 38.2 | 32.4 | 33.6 | -0.5% | -1.7 | Stabiel |
| Duitsland | 7.2 | 6.8 | 8.2 | 7.4 | 7.5 | 8.8 | 8.8 | 8.6 | 6.8 | 9.3 | +2.9% | +2.1 | Stijgend |
| Nederland | 4.7e | 2.8e | 5.7e | 5.8e | 6.1e | 6.0e | 6.5e | 6.1e | 5.9e | 5.9 | +2.6% | +1.2 | Stijgend |
| Hongarije | 3.6 | 3.4 | 3.7 | 3.5 | 3.1 | 3.0 | 2.4 | 1.8 | 1.6 | 1.3 | -10.5% | -2.3 | Dalend |
| Oostenrijk | 1.2 | 2.2 | 3.1 | 2.6 | 2.8 | 2.5 | 3.0 | 2.7 | 2.3 | 2.8 | +9.5% | +1.6 | Stijgend |
| Frankrijk | 1.5 | 1.6 | 1.7 | 2.1 | 2.1b | 2.0 | 2.4 | 2.3 | 2.0 | 2.8 | +7.1% | +1.3 | Stijgend |
| Denemarken | 1.4 | 1.6 | 1.2 | 1.0 | 0.7 | 0.5 | 0.6 | 0.5 | 0.4 | 0.3 | -16.3% | -1.1 | Dalend |
| Litouwen | 1.0 | 0.5 | 1.1 | 0.5 | 0.5 | 0.6 | 1.1 | 0.8 | 0.5 | 0.4 | -9.8% | -0.6 | Dalend |
| EU-27 | n.b. | 49.4 | 64.4 | 58.8 | 59.9 | 63.0 | 70.9 | 63.8 | 54.4 | 59.7 | — | — | — |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Scorekaart leveringsstabiliteit: betrouwbaarheidsranglijst
Voor voedingsproducenten en kopers op de versmarkt is leveringszekerheid net zo belangrijk als volume. De variatiecoëfficiënt (CV%) meet de jaar-op-jaarvolatiliteit van de productie ten opzichte van het gemiddelde — lagere waarden duiden op een beter voorspelbaar aanbod.
Polen scoort als stabielste leverancier met een CV van 10,5% en valt daarmee in de categorie matig stabiel. De productie varieerde met ±3 760 ton rond een gemiddelde van 35 720 ton, met een maximale eenjarige terugval van 17,4% (de grootste jaar-op-jaardaling die een koper had meegemaakt). Duitsland staat tweede met een vrijwel gelijke CV van 10,9%, al was de maximale terugval van 20,6% iets dieper.
Frankrijk bezet de derde plaats met een CV van 17,8%, een relatief beperkte maximale terugval van 13,3% en vijf van de tien jaar onder het gemiddelde van 2 050 ton — wat wijst op een lichte stijging in recente jaren die het gemiddelde omhoog trok. Nederland (18,3% CV) en Oostenrijk (20,0% CV) bevinden zich op de grens tussen matig stabiel en volatiel, doordat bij kleinere teeltvolumes elke gewonnen of verloren hectare relatief zwaar meetelt.
Aan de volatiele kant kwalificeren Hongarije (31,1% CV), Litouwen (35,8% CV) en Denemarken (53,1% CV) zich alle drie als zeer volatiele leveranciers. De maximale terugval van 34,3% in Denemarken en 53,3% in Litouwen weerspiegelt de kwetsbaarheid van kleinschalige teelt, waarin één slecht seizoen de oogst kan halveren. Opmerkelijk is dat de grootste volumeproducent (Polen) en de stabielste producent samenvallen — een zeldzame combinatie die grote afnemers zowel volume als betrouwbaarheid biedt.
Een belangrijk inzicht uit de stabiliteitscijfers is dat het aantal jaren onder het gemiddelde niet per se samenhangt met volatiliteit. Polen en Denemarken zaten beide zes jaar onder hun respectieve gemiddelde, maar de CV van Polen bedraagt minder dan een vijfde van die van Denemarken. Het verschil zit in de omvang van de uitschieters: in Polen ging het om kleine afwijkingen, terwijl Denemarken diepe terugvallen kende vanaf een toch al kleine basis.
CV < 10% = Zeer stabiel; CV 10–20% = Matig stabiel; CV > 20% = Volatiel.
| Land | Gemiddelde (1 000 t) | CV% | Max. terugval% | Jaren onder gemiddelde | Stabiliteitsrang |
|---|---|---|---|---|---|
| Polen | 35.72 | 10.5% | -17.4% | 6 | 1 |
| Duitsland | 7.94 | 10.9% | -20.6% | 5 | 2 |
| Frankrijk | 2.05 | 17.8% | -13.3% | 5 | 3 |
| Nederland | 5.55 | 18.3% | -40.4% | 2 | 4 |
| Oostenrijk | 2.52 | 20.0% | -17.3% | 3 | 5 |
| Hongarije | 2.74 | 31.1% | -26.6% | 4 | 6 |
| Litouwen | 0.69 | 35.8% | -53.3% | 6 | 7 |
| Denemarken | 0.82 | 53.1% | -34.3% | 6 | 8 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Verschuiving in landbouwgrond: 10 jaar areaaltransformatie
Het geoogste areaal voor rode bessen in de EU groeide van naar schatting 11 200 hectare in 2017 naar 12 900 hectare in 2025, een nettotoename van 1 700 hectare. Polen alleen verklaart deze hele uitbreiding en meer: het Poolse areaal rode bessen steeg van 7 700 hectare naar 9 200 hectare, een toename van 19,0% oftewel 1 500 extra hectare. De Poolse areaal-CAGR van 2,0% ligt iets boven de productie-CAGR van -0,5%, wat suggereert dat de opbrengst per hectare is gedaald terwijl het aangeplante areaal toenam.
Het Duitse areaal rode bessen liep licht op van 800 naar 1 000 hectare (26,6% stijging, 2,7% CAGR), terwijl Nederland netto 100 hectare toevoegde bij een CAGR van 2,7% en in 2025 uitkwam op 300 hectare. Frankrijk en Oostenrijk lieten beide een bescheiden areaaluitbreiding zien vanaf een kleine basis: Frankrijk groeide met 50% van 300 naar 400 hectare en Oostenrijk bleef stabiel rond circa 100 hectare. Litouwen breidde het areaal rode bessen eveneens licht uit van 400 naar 500 hectare (17,9% stijging), al volgde de productie niet, wat wijst op lagere opbrengsten.
Aan de krimpzijde kromp het Hongaarse areaal rode bessen van 700 naar 400 hectare (-45,6%, -6,5% CAGR), en halveerde Denemarken ruim van 200 naar 100 hectare (-60,0%, -9,7% CAGR). In beide gevallen liep de areaalkrimp gelijk op met de productiedaling, wat duidt op actieve rooiing van aanplantingen in plaats van louter lagere opbrengsten.
De vergelijking tussen productie-CAGR en areaal-CAGR levert een belangrijke efficiëntiemaatstaf op. In Polen daalde de productie licht (-0,5% CAGR) terwijl het areaal groeide (+2,0% CAGR), wat duidt op dalende opbrengsten per hectare. Duitsland vertoonde het omgekeerde patroon: de productie groeide met 2,9% tegenover 2,7% areaaluitbreiding, wat wijst op een bescheiden opbrengstverbetering. Oostenrijk boekte het grootste efficiëntieverschil, met een productie-CAGR van 9,5% die de areaal-CAGR van 4,6% vanaf een zeer kleine basis ruim overtrof, wat wijst op snelle opbrengststijgingen of een overstap naar productievere rassen.
Alle waarden in 1 000 ha. b = trendbreuk in reeks, e = geschat, p = voorlopig.
| Land | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Netto verandering (1 000 ha) | Groeipercentage | Trend |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Polen | 7.7 | 7.9 | 7.8 | 7.8 | 8.3 | 8.4 | 9.1 | 9.2 | 9.1 | 9.2 | +1.5 | +2.0% | Uitbreidend |
| Duitsland | 0.8 | 0.9 | 0.9 | 1.0 | 0.9 | 1.0 | 1.0 | 1.0 | 1.0 | 1.0 | +0.2 | +2.7% | Uitbreidend |
| Nederland | 0.3 | 0.2 | 0.3 | 0.3 | 0.3 | 0.3 | 0.4 | 0.3 | 0.3 | 0.3 | +0.1 | +2.7% | Uitbreidend |
| Hongarije | 0.7 | 0.7 | 0.7 | 0.7 | 0.6 | 0.6 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | 0.4 | -0.3 | -6.5% | Krimpend |
| Oostenrijk | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.0 | +4.6% | Uitbreidend |
| Frankrijk | 0.3 | 0.3 | 0.3 | 0.3 | 0.3b | 0.3 | 0.3 | 0.3 | 0.4 | 0.4 | +0.1 | +4.6% | Uitbreidend |
| Denemarken | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | -0.1 | -9.7% | Krimpend |
| Litouwen | 0.4 | 0.4 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | 0.4 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | 0.5 | +0.1 | +1.9% | Uitbreidend |
| EU-27 | n.b. | 11.2 | 11.4 | 11.5 | 12.0 | 12.0 | 12.6 | 12.8 | 12.7 | 12.9 | — | — | — |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Veelgestelde vragen
Welk EU-land produceert de meeste rode bessen?
Polen is veruit de grootste producent van rode bessen in de Europese Unie, met 185,10 duizend ton oftewel 59,4% van de totale EU-productie tussen 2021 en 2025.
Waarom heeft Nederland zulke hoge opbrengsten bij rode bessen?
Nederland behaalt een gemiddelde opbrengst van circa 17,9 t/ha — meer dan vier keer het Poolse gemiddelde — dankzij intensieve tuinbouwmethoden, waaronder teelt onder gecontroleerde omstandigheden in kassen of onder hoge overkappingen.
Hoeveel landbouwgrond wijdt de EU aan de teelt van rode bessen?
EU-lidstaten bestemden in totaal 62,90 duizend hectare voor de teelt van rode bessen over de periode 2021–2025, waarvan Polen alleen al 45,00 duizend hectare oftewel 71,5% van het totale areaal voor zijn rekening nam.
Welk land groeide het snelst in de productie van rode bessen over het decennium?
Oostenrijk noteerde het hoogste samengestelde jaarlijkse groeipercentage van 9,5% en verhoogde de oogst van rode bessen met 126,4%, van 1 200 ton naar 2 800 ton tussen 2016 en 2025.
Welk land biedt de stabielste aanvoer van rode bessen?
Polen is zowel de grootste producent als de stabielste leverancier, met een variatiecoëfficiënt van slechts 10,5% en een maximale eenjarige terugval van 17,4% over het tienjarige tijdvak.
Waar breidt het areaal rode bessen uit of krimpt het?
Het geoogste areaal rode bessen breidde uit in Polen (+1 500 ha), Duitsland, Nederland, Frankrijk en Oostenrijk, terwijl Hongarije (-300 ha) en Denemarken (-100 ha) een actieve krimp van de aanplantingen lieten zien.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2025 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.




