Het probleem van één leverancier: marktaandelen in hazelnoten
De hazelnoot is het sterkst geconcentreerde notengewas van Europa. In 2024 oogstte de EU-27 153.050 ton (153,1 duizend ton) hazelnoten — en 120.520 ton daarvan, een aandeel van 78,7%, kwam uit Italië alleen. Dat is het hoogste enkelvoudige landenaandeel van elk notengewas in de EU.
De rest van het podium is een orde van grootte kleiner. Polen teelde 9.800 ton (6,4%), Frankrijk 8.450 ton (5,5%), Roemenië 3.950 ton (2,6%), Kroatië 3.330 ton (2,2%) en Spanje 3.020 ton (2,0%). Met andere woorden: er groeien twaalf keer zoveel hazelnoten op Italiaanse bodem als in de gehele overige kopgroep van de EU.
Het grondgebruik vertelt hetzelfde verhaal: Italië beteelt 90.390 hectare hazelnootboomgaarden, 69,8% van de 129.500 hectare in de EU. Zelfs gemeten naar areaal — waar de meer extensieve oostelijke teelt de rest opblaast — bezit Italië zeven van elke tien Europese hazelnoothectares.
Alle waarden in 1 000 t. Aandeel in het EU-27-totaal (153,05 duizend ton) in 2024, dataset apro_cpsh1.
| Land | Productie 2024 (1 000 t) | Aandeel in EU | Rang |
|---|---|---|---|
| Italië | 120.5 | 78.7% | 1 |
| Polen | 9.8 | 6.4% | 2 |
| Frankrijk | 8.5 | 5.5% | 3 |
| Roemenië | 4.0 | 2.6% | 4 |
| Kroatië | 3.3 | 2.2% | 5 |
| Spanje | 3.0 | 2.0% | 6 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Waarom concentratie ontstaat: de boomgaardeconomie in cijfers
De Italiaanse hazelnootproductie is geen statische dominantie — ze groeide. Tussen 2015 en 2024 steeg de Italiaanse oogst met 18,6%, van 101.640 naar 120.520 ton, een samengesteld groeipercentage van ongeveer 1,9% per jaar. Italië breidde zijn hazelnootareaal in hetzelfde decennium uit met 31,7%, van 68.620 naar 90.390 hectare — telers plantten bij toen de vraag (en de prijzen) stegen.
Het EU-totaal volgde: de EU-27-oogst groeide over het decennium met 16,7%, van 131.200 naar 153.050 ton, ruwweg +1,7% per jaar. De concentratie nam toe, niet af: Italiës aandeel van 78,7% in 2024 ligt hoger dan zijn positie aan het begin van het tijdvenster.
De cijfers vertellen ons niet waarom elke individuele teler ergens aanplantte, maar de uitkomst is meetbaar: één land zette vol in op één noot, en de Europese toeleveringsketen voor gianduja, chocoladerepen en hazelnootpasta loopt nu via Italiaanse boomgaarden.
Hazelnoten, gewascode F4200. Nettoverandering tussen het eerste en laatste jaar van het tijdvenster 2015-2024; CAGR = samengesteld jaarlijks groeipercentage.
| Indicator | Waarde |
|---|---|
| EU-27-oogst 2015 (1 000 t) | 131.2 |
| EU-27-oogst 2024 (1 000 t) | 153.05 |
| EU-nettoverandering 2015-2024 | +16.7% |
| Italië nettoverandering 2015-2024 | +18.6% |
| Italië CAGR 2015-2024 | +1.9%/jaar |
| Italië areaalverandering 2015-2024 | +31.7% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Stresstest: wat een slecht Italiaans jaar doet met de aanvoer
Concentratie is slechts de helft van het risico. De andere helft is volatiliteit — en Italië levert precies binnen dit tijdvenster een schoolvoorbeeld. De Italiaanse hazelnootoogst piekte op 140.560 ton in 2020 en stortte vervolgens in naar 84.670 ton in 2021: een val van 39,8% in één enkele oogst.
Omdat Italië 79% van de EU uitmaakt, bracht dat ene slechte jaar de EU-productie dicht bij een theoretisch scenario zonder aanwas. In 2024 had de Italiaanse oogst zich hersteld naar 120.520 ton — 42,3% boven het dieptepunt van 2021, maar nog steeds 14,3% onder het record van 2020.
Over het hele decennium bedraagt Italiës variatiecoëfficiënt (CV, de standaardafwijking rond zijn eigen gemiddelde oogst) 15,4% — redelijk volatiel voor een boomgaardgewas, waarbij beurtjaren (afwisselend grote en kleine oogsten) normaal zijn. Inkopers die op 2020-volumes contracteerden, leerden het verschil tussen een piek en een planning.
Italiaanse hazelnootproductie (1 000 t), geselecteerde jaren uit het tijdvenster 2015-2024.
| Jaar | Italië (1 000 t) | Opmerking |
|---|---|---|
| 2015 | 101.6 | Start tijdvenster |
| 2020 | 140.6 | Decenniumrecord |
| 2021 | 84.7 | Decenniumdieptepunt — 39.8% onder 2020 |
| 2024 | 120.5 | Hersteld, 78.7% EU-aandeel |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Wie kan diversifiëren: de kleine uitdagers
Als er een tweede Europese hazelnootbasis bestaat, wijzen de decenniumcijfers naar twee landen. Het Poolse areaal groeide fors — van 3.600 naar 5.500 hectare — en de oogst van 9.800 ton in 2024 maakt Polen de duidelijke nummer twee. Frankrijk breidde zijn grondoppervlak nog sneller uit: het hazelnootareaal steeg met 59,2%, van 5.150 naar 8.200 hectare, met een oogst van 8.450 ton in 2024.
Maar geen van de uitdagers is al stabiel. De Poolse productie varieerde over 2015–2024 met een CV van 27,6%, de Franse met 21,3%, de Spaanse met 32,2% en de Roemeense met een grillige 90,8% — kleine boomgaarden die kleine, schokkerige oogsten rapporteren. Italiës eigen CV is ter vergelijking 15,4%.
De eerlijke lezing: de uitdagers groeien snel vanaf een kleine basis, en tien jaar aan gegevens is te kort om een van hen een betrouwbare tweede pijler te noemen. Diversificatie is onderweg, nog niet bereikt.
Hazelnootareaal (1 000 ha) en productie-CV, 2015-2024. CV = variatiecoëfficiënt van de jaarlijkse productie.
| Land | Areaal 2015 (1 000 ha) | Areaal 2024 (1 000 ha) | Productie-CV 2015-2024 |
|---|---|---|---|
| Italië | 68.6 | 90.4 | 15.4% |
| Polen | 3.6 | 5.5 | 27.6% |
| Frankrijk | 5.2 | 8.2 | 21.3% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Inkopersgids: waar kleine voedingsbedrijven op moeten letten
Drie cijfers kaderen het leveringsrisico voor hazelnoten voor een kleine verwerker of chocolatier. Ten eerste het aandeel: 78,7% Italiaans betekent dat er op schaal geen EU-terugvaloptie is — import van buiten de EU is het enige echte alternatief, en deze dataset volgt die niet. Ten tweede de uitslag: Italië verloor in het afgelopen decennium 39,8% van zijn oogst in één jaar, zodat jaarlijkse prijsherziening, en niet vaste jaarcontracten, het realistische patroon is.
Ten derde de trend: de EU-productie groeit (+16,7% over het decennium, +1,7% per jaar) en het Italiaanse boomgaardareaal blijft uitbreiden (+31,7%), wat wijst op structureel meer Europese noten — maar de concentratiegraad is niet gedaald.
Praktische vuistregel: houd de Italiaanse najaarsraming in de gaten, behandel volumes op het niveau van 2020 als een piek in plaats van een basislijn, en volg de Poolse en Franse areaalgroei als het vroegste signaal van een serieuze tweede bron.
Overzicht van leveringsrisico's voor EU-hazelnoten, dataset apro_cpsh1, tijdvenster 2015-2024.
| Risico-indicator | Stand 2024 |
|---|---|
| Italiaans aandeel in EU-productie | 78.7% |
| Italiaans aandeel in EU-areaal | 69.8% |
| Ergste eenjarige Italiaanse val in tijdvenster | -39.8% (2020→2021) |
| Italiaanse CV 2015-2024 | 15.4% |
| EU-productietrend | +16.7% sinds 2015 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2015–2024
Veelgestelde vragen
Welk land produceert de meeste hazelnoten in de EU?
Italië — met overmacht. Zijn 120.520 ton in 2024 is gelijk aan 78,7% van de EU-27-oogst van 153.050 ton. Polen staat tweede met slechts 9.800 ton (6,4%).
Welk aandeel van de EU-hazelnoten teelt Italië?
78,7% in 2024 — ongeveer vier op de vijf Europese hazelnoten. Gemeten naar areaal beteelt Italië 69,8% van de Europese hazelnoothectares.
Zijn de Europese hazelnootoogsten stabiel?
Niet in Italië, de dominante leverancier: de productie daalde met 39,8% van het record in 2020 (140.560 ton) naar het dieptepunt in 2021 (84.670 ton), en schommelt over 2015–2024 met een CV van 15,4%. De kleinere uitdagers zijn nog grilliger — Polens CV is 27,6%.
Welke landen zouden meer hazelnoten kunnen telen in de EU?
Polen en Frankrijk zijn de landen om te volgen. Polens hazelnootareaal groeide over 2015–2024 van 3.600 naar 5.500 hectare en dat van Frankrijk van 5.150 naar 8.200 hectare — maar beide blijven klein vergeleken met Italiës 90.390 hectare.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2025 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.




