EU-marktaandeel: wie domineert de productie van voedererwten?
Voedererwten (P1100) worden in vrijwel alle EU-lidstaten geteeld, maar de productie is sterk geconcentreerd in een klein aantal landen. Frankrijk alleen al neemt bijna een kwart van het totale EU-volume in de periode 2021–2025 voor zijn rekening. De Duitse productie is in dat vijfjarige tijdvak gestaag gestegen. Spanje sluit de top drie af, met een sterke productieversnelling in 2024 en 2025.
De zes grootste producenten vertegenwoordigen samen 70,5% van de totale productie van voedererwten in de EU over deze periode van vijf jaar.
| Lidstaat | Totaal (1 000 t) | Jaargemiddelde (1 000 t/jaar) | % van EU-totaal |
|---|---|---|---|
| Frankrijk | 2,509.63 | 501.93 | 24.4% |
| Duitsland | 1,706.60 | 341.32 | 16.6% |
| Spanje | 1,042.08 | 208.42 | 10.1% |
| Litouwen | 814.70 | 162.94 | 7.9% |
| Roemenië | 661.56 | 132.31 | 6.4% |
| Tsjechië | 516.20 | 103.24 | 5.0% |
| Estland | 455.44 | 91.09 | 4.4% |
| Finland | 421.13 | 84.23 | 4.1% |
| Zweden | 351.56 | 70.31 | 3.4% |
| Letland | 325.60 | 65.12 | 3.2% |
| Polen | 314.71 | 62.94 | 3.1% |
| Denemarken | 226.11 | 45.22 | 2.2% |
| Italië | 206.29 | 41.26 | 2.0% |
| Griekenland | 166.02 | 33.20 | 1.6% |
| Hongarije | 155.57 | 31.11 | 1.5% |
| Slowakije | 151.46 | 30.29 | 1.5% |
| Bulgarije | 114.76 | 22.95 | 1.1% |
| Oostenrijk | 75.95 | 15.19 | 0.7% |
| Overige | 75.46 | 15.09 | 0.7% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Landbouwefficiëntie: opbrengst per hectare
Frankrijk domineert niet alleen het totale oogstvolume, maar gaat ook aan kop in opbrengstefficiëntie. Ook Tsjechië en Duitsland laten een sterke grondproductiviteit zien. Frankrijk behaalt over het vijfjarige tijdvak een gemiddelde opbrengst van 3,12 t/ha, ruim boven die van de andere grote producenten. Duitsland volgt met 2,89 t/ha en Tsjechië met 2,35 t/ha.
Het opbrengstverschil tussen West- en Centraal-Europa enerzijds en Zuid- en Oost-Europa anderzijds is groot: Spanje komt gemiddeld uit op slechts 1,28 t/ha en Roemenië op 1,55 t/ha, minder dan de helft van de Franse opbrengst.
| Lidstaat | Gem. opbrengst (t/ha) | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Frankrijk | 3.12 | 2.84 | 3.00 | 3.20 | 2.92 | 3.62 |
| Duitsland | 2.89 | 3.06 | 3.02 | 2.25 | 2.91 | 3.20 |
| Tsjechië | 2.35 | 2.71 | 2.83 | 2.25 | 1.67 | 2.27 |
| Litouwen | 2.08 | 1.97 | 2.13 | 2.10 | 2.20 | 2.01 |
| Roemenië | 1.55 | 2.12 | 1.61 | 1.67 | 1.07 | 1.28 |
| Spanje | 1.28 | 1.54 | 1.11 | 0.67 | 1.37 | 1.69p |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Regionale en klimatologische verschillen in Europa
De productie van voedererwten is verdeeld over uiteenlopende Europese klimaatzones, met een sterke concentratie in West-Europa en een opvallend groot Baltisch cluster.
West-Europa is goed voor 41,0% van de totale productie, aangevoerd door Frankrijk en Duitsland. De Baltische staten — Litouwen, Estland en Letland — vormen ondanks hun beperkte omvang en kortere groeiseizoen een verrassend sterk cluster met 15,5%. Oost-Europa draagt 18,6% bij, met Roemenië en Tsjechië als belangrijkste producenten. Zuid-Europa, aangevoerd door Spanje, tekent voor 13,7%, terwijl de Noordse landen 9,7% leveren.
| Regio | Lidstaten | Totaal (1 000 t) | Jaargemiddelde (1 000 t/jaar) | EU-aandeel |
|---|---|---|---|---|
| West-Europa | Frankrijk, Duitsland | 4,216.23 | 843.25 | 41.0% |
| Oost-Europa | CZ, RO, PL, HU, SK, BG | 1,914.26 | 382.85 | 18.6% |
| Baltische staten | Litouwen, Estland, Letland | 1,595.74 | 319.15 | 15.5% |
| Zuid-Europa | Spanje, Italië, Griekenland | 1,414.39 | 282.88 | 13.7% |
| Noordse landen | Finland, Zweden, Denemarken | 998.80 | 199.76 | 9.7% |
| Overige | AT, HR, IE, BE, NL, SI, LU, CY, PT, MT | 146.84 | 29.37 | 1.4% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
10-jarige productietrend: stijgers en dalers
In de EU-27 steeg de totale productie van voedererwten van 2,13 miljoen ton in 2016 naar 2,44 miljoen ton in 2025 — een nettotoename van circa 306 duizend ton (+14,4%), overeenkomend met een samengesteld jaarlijks groeipercentage (CAGR) van 1,50%. Voor 2021–2024 zijn geen EU-27-totaalcijfers beschikbaar, al bleef de rapportage op landenniveau ononderbroken doorgaan.
Frankrijk behield zijn positie als grootste producent van voedererwten in de EU met het hoogste decenniumgemiddelde, al verliep het groeipad nagenoeg vlak (een CAGR van 0,74%, netto slechts 37,8 duizend ton erbij). De waarde voor 2020 heeft een vlag voor een trendbreuk in de reeks (b), wat wijst op een methodologische wijziging in de Franse rapportage. Duitsland, de op een na grootste producent, liet een duidelijke stijgende lijn zien (een CAGR van 4,81%, +52,7%), van 290,2 duizend ton in 2016 naar 443,0 duizend ton in 2025. Litouwen, de nummer drie, kende de scherpste daling van het decennium (-8,68% CAGR, -55,9%), van 398,1 duizend ton naar 175,8 duizend ton.
De sterkste stijgers waren Roemenië (+5,51% CAGR, +62,0%), Tsjechië (+4,58% CAGR, +49,7%) en Duitsland (+4,81% CAGR, +52,7%), die alle drie een stevige groei met dubbele cijfers noteerden. Estland (+2,45% CAGR, +24,3%) en Spanje (+1,19% CAGR, +11,3%) gingen eveneens vooruit, maar in een gematigder tempo. Zweden bleef vrijwel vlak (-0,97% CAGR, -8,4%). Het Spaanse cijfer voor 2025 is voorlopig.
Alle waarden in 1 000 t. b = trendbreuk in reeks, p = voorlopig.
| Land | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | CAGR | Nettoverandering (1 000 t) | Trend |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frankrijk | 547.9 | 768.6 | 590.2 | 709.4 | 558.8b | 552.2 | 399.9 | 485.2 | 486.7 | 585.7 | +0.74% | +37.8 | Stabiel |
| Duitsland | 290.2 | 298.1 | 197.1 | 228.2 | 297.5 | 299.1 | 322.6 | 265.9 | 376.0 | 443.0 | +4.81% | +152.8 | Stijgend |
| Litouwen | 398.1 | 449.0 | 213.7 | 155.8 | 151.1 | 121.1 | 152.3 | 149.4 | 216.2 | 175.8 | -8.68% | -222.4 | Dalend |
| Spanje | 280.3 | 190.7 | 268.7 | 163.8 | 227.6 | 177.8 | 136.0 | 153.1 | 263.3 | 311.9p | +1.19% | +31.6 | Stijgend |
| Roemenië | 78.2 | 280.5 | 170.8 | 220.4 | 111.3 | 159.6 | 109.2 | 151.5 | 114.5 | 126.8 | +5.51% | +48.5 | Stijgend |
| Tsjechië | 68.7 | 87.3 | 70.6 | 67.3 | 84.9 | 104.4 | 115.1 | 105.7 | 88.2 | 102.8 | +4.58% | +34.1 | Stijgend |
| Estland | 72.2 | 49.9 | 53.6 | 82.0 | 81.2 | 59.2 | 94.9 | 94.0 | 117.6 | 89.8 | +2.45% | +17.6 | Stijgend |
| Zweden | 91.6 | 81.2 | 48.3 | 68.5 | 72.0 | 55.2 | 85.0 | 54.3 | 73.1 | 83.9 | -0.97% | -7.7 | Stabiel |
| EU-27 | 2130.9 | 2613.1 | 1901.8 | 2016.7 | 1925.1 | N/A | N/A | N/A | N/A | 2437.0 | +1.50% | +306.1 | Stijgend |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Scorekaart voor leveringsstabiliteit: betrouwbaarheidsranglijst
Volumeleiderschap en leveringszekerheid gaan zelden samen bij dezelfde producent. Wanneer je de acht grootste producenten van voedererwten rangschikt op variatiecoëfficiënt (CV) — waarbij een lagere CV wijst op stabielere jaaropbrengsten — ontstaat een duidelijke rangorde.
Frankrijk is de stabielste leverancier (CV 17,9%, maximale jaarlijkse terugval van -27,6% in 2022) en is daarmee zowel de grootste als de betrouwbaarste producent — een zeldzame combinatie bij EU-gewassen. Tsjechië volgt op de voet (CV 18,1%, maximale terugval -19,2%) en biedt daarmee de sterkste bescherming tegen neerwaartse uitschieters. Zweden (CV 19,6%, maximale terugval -40,5%) completeert de categorie matig stabiel, terwijl Duitsland (CV 21,9%, maximale terugval -33,9%) net boven de grens naar volatiel terrein uitkomt.
Aan de volatiele kant is Litouwen (CV 49,0%, maximale terugval -52,4%) het minst betrouwbaar: een afnemer die uitsluitend in Litouwen inkocht, had tussen de piek van 2017 en het dal van 2021 te maken gekregen met een halvering van het aanbod. Ook Roemenië (CV 37,5%, maximale terugval -49,5%) en Spanje (CV 26,7%, maximale terugval -39,0%) vallen duidelijk in de volatiele zone. Ter referentie: geen enkele topproducent van voedererwten haalt de drempel voor 'zeer stabiel' (CV <10%); hooguit drie zijn matig stabiel.
CV < 10% = Zeer stabiel; CV 10–20% = Matig stabiel; CV > 20% = Volatiel.
| Land | Gemiddelde (1 000 t) | CV% | Max. terugval% | Jaren onder gemiddelde | Stabiliteitsrang |
|---|---|---|---|---|---|
| Frankrijk | 568.5 | 17.9% | -27.6% | 6 | 1 |
| Tsjechië | 89.5 | 18.1% | -19.2% | 6 | 2 |
| Zweden | 71.3 | 19.6% | -40.5% | 4 | 3 |
| Duitsland | 301.8 | 21.9% | -33.9% | 7 | 4 |
| Estland | 79.4 | 25.3% | -31.0% | 4 | 5 |
| Spanje | 217.3 | 26.7% | -39.0% | 5 | 6 |
| Roemenië | 152.3 | 37.5% | -49.5% | 6 | 7 |
| Litouwen | 218.3 | 49.0% | -52.4% | 8 | 8 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Verschuiving in landgebruik: 10-jarige transformatie van het bouwland
In tegenstelling tot veel andere akkerbouwgewassen in de EU is het areaal voedererwten in het afgelopen decennium gegroeid. Het geoogste areaal in de EU-27 steeg van 861,1 duizend hectare in 2016 naar 1 026,3 duizend hectare in 2025 — een nettotoename van circa 165,2 duizend hectare (+19,2%, een jaarlijks groeipercentage van +1,97%). Deze groei wijst op een sterke en aanhoudende belangstelling van telers voor voedererwten in de hele Unie.
Zeven van de acht grootste producenten breidden hun areaal voedererwten uit. Roemenië noteerde de sterkste stijging (+131,6%, een jaarlijks tempo van +9,78%), gevolgd door Tsjechië (+70,3%, +6,1%/jaar), Duitsland (+58,2%, +5,23%/jaar), Estland (+27,7%, +2,75%/jaar) en Spanje (+18,8%, +1,93%/jaar). Frankrijk kromp zijn areaal voedererwten ondanks zijn positie als grootste volumeproducent in (-24,6%, -3,09%/jaar), net als Litouwen (-41,2%, -5,72%/jaar) en Zweden (-7,5%, -0,86%/jaar).
Een vergelijking tussen de productie-CAGR en de areaalgroei laat zien dat in de meeste groeiende landen de hogere productie gelijke tred hield met de areaaluitbreiding, wat erop wijst dat de groei vooral voortkwam uit extensivering in plaats van hogere hectareopbrengsten. De Duitse productie-CAGR (4,81%) weerspiegelde de areaalgroei (5,23%), wat duidt op een stabiele productiviteit per hectare. In Roemenië bleef de productiegroei (5,51%) achter bij de snelle areaaluitbreiding (9,78%), wat wijst op enige opbrengstverwatering op nieuw beteelde grond.
Alle waarden in 1 000 ha. b = trendbreuk in reeks, p = voorlopig.
| Land | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Nettoverandering (1 000 ha) | Groeipercentage | Trend |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frankrijk | 214.6 | 215.8 | 167.1 | 175.6 | 202.7b | 194.3 | 133.5 | 151.6 | 166.4 | 161.7 | -52.8 | -3.09% | Krimpend |
| Duitsland | 87.5 | 85.5 | 70.7 | 74.6 | 82.6 | 97.7 | 106.9 | 118.1 | 129.3 | 138.4 | +50.9 | +5.23% | Uitbreidend |
| Litouwen | 148.8 | 154.2 | 106.2 | 75.2 | 61.7 | 61.5 | 71.5 | 71.2 | 98.5 | 87.5 | -61.2 | -5.72% | Krimpend |
| Spanje | 155.4 | 173.8 | 149.0 | 145.4 | 117.0 | 115.3 | 122.5 | 229.2 | 192.6 | 184.6p | +29.1 | +1.93% | Uitbreidend |
| Roemenië | 42.7 | 105.3 | 118.1 | 103.1 | 96.9 | 75.2 | 68.1 | 91.0 | 106.9 | 99.0 | +56.2 | +9.78% | Uitbreidend |
| Tsjechië | 26.6 | 34.8 | 29.1 | 28.8 | 32.6 | 38.5 | 40.6 | 47.0 | 52.8 | 45.3 | +18.7 | +6.10% | Uitbreidend |
| Estland | 38.9 | 38.8 | 29.7 | 31.8 | 35.6 | 33.1 | 37.3 | 42.7 | 49.7 | 49.6 | +10.8 | +2.75% | Uitbreidend |
| Zweden | 25.2 | 23.9 | 21.7 | 20.5 | 21.9 | 22.0 | 23.8 | 26.8 | 25.6 | 23.3 | -1.9 | -0.86% | Krimpend |
| EU-27 | 861.1 | 985.8 | 829.1 | 785.6 | 789.4 | N/A | N/A | N/A | 1054.8 | 1026.3 | +165.2 | +1.97% | Uitbreidend |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2021–2025
Veelgestelde vragen
Welk EU-land produceert de meeste voedererwten?
Frankrijk is de grootste producent met 2 510 duizend ton over 2021–2025, goed voor 24,4% van het EU-totaal, gevolgd door Duitsland (1 707 duizend ton) en Spanje (1 042 duizend ton).
Hoe verschilt de opbrengst van voedererwten per hectare in Europa?
Frankrijk gaat aan kop met een gemiddelde opbrengst van 3,12 t/ha, gevolgd door Duitsland met 2,89 t/ha en Tsjechië met 2,35 t/ha. Zuid- en Oost-Europese producenten, waaronder Spanje (1,28 t/ha) en Roemenië (1,55 t/ha), behalen aanzienlijk lagere opbrengsten.
Hoe groot is het totale areaal voedererwten in de EU?
De EU-lidstaten bestemden in de periode 2021–2025 samen ongeveer 4 617 duizend hectare voor voedererwten (923 duizend ha/jaar), waarbij Spanje (18,3%), Frankrijk (17,5%) en Duitsland (12,8%) de grootste aandelen hebben.
Welk EU-land heeft de productie van voedererwten van 2016 tot 2025 het sterkst verhoogd?
Duitsland boekte de grootste absolute winst (+152,8 duizend ton, +52,7%, een CAGR van 4,81%), terwijl Roemenië de snelste relatieve groei liet zien (+62,0%, een CAGR van 5,51%), zij het vanaf een veel kleinere basis. Litouwen noteerde de scherpste daling (-55,9%, een CAGR van -8,68%).
Welk land is de stabielste leverancier van voedererwten in de EU?
Frankrijk was zowel de grootste als de betrouwbaarste leverancier, met de laagste variatiecoëfficiënt (17,9%) onder de acht grootste producenten en een maximale jaarlijkse daling van -27,6%. Tsjechië eindigde als tweede (CV 18,1%) met de kleinste neerwaartse uitschieter (-19,2%).
Groeit of krimpt het areaal voedererwten in de EU?
Het geoogste areaal voedererwten in de EU-27 groeide tussen 2016 en 2025 met ongeveer 165,2 duizend hectare (+19,2%). Roemenië (+131,6%), Tsjechië (+70,3%) en Duitsland (+58,2%) leidden de uitbreiding, terwijl Frankrijk (-24,6%) en Litouwen (-41,2%) hun areaal verkleinden.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2025 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.



