Marktaandeel in de EU: wie domineert de productie?
De artisjokproductie in de EU is sterk geconcentreerd in twee lidstaten. Italië is veruit de grootste producent met 1 865,15 duizend ton in de periode 2020–2024 (373,03 duizend t/jaar), goed voor 62,1% van het EU-totaal. Spanje volgt met 968,80 duizend ton (193,76 duizend t/jaar), oftewel 32,2% van het Europese aanbod. Frankrijk produceerde 122,80 duizend ton (24,56 duizend t/jaar, 4,1% van het totaal), terwijl Griekenland 35,63 duizend ton (7,13 duizend t/jaar, 1,2%) toevoegde. Kleinere producenten waaronder Malta, Cyprus, Polen, Bulgarije, Hongarije en Portugal nemen samen de resterende 0,4% voor hun rekening.
Italië alleen produceerde bijna het dubbele van Spanje, de op één na grootste producent. De top vier lidstaten — Italië, Spanje, Frankrijk en Griekenland — zijn samen goed voor 99,6% van de totale EU-artisjokproductie. De Griekse cijfers dragen over alle vijf jaren een "e"-markering (geschat) en de Franse cijfers voor 2020 een "b"-markering (trendbreuk in reeks).
| Lidstaat | Totaal (1 000 t) | Jaargemiddelde (1 000 t/jaar) | % van EU-totaal |
|---|---|---|---|
| Italië | 1,865.15 | 373.03 | 62.1% |
| Spanje | 968.80 | 193.76 | 32.2% |
| Frankrijk | 122.80 | 24.56 | 4.1% |
| Griekenland | 35.63 | 7.13 | 1.2% |
| Malta | 5.92 | 1.18 | 0.2% |
| Cyprus | 4.67 | 0.93 | 0.2% |
| Polen | 1.10 | 0.22 | <0.1% |
| Bulgarije | 0.65 | 0.13 | <0.1% |
| Hongarije | 0.22 | 0.04 | <0.1% |
| Portugal | 0.01 | 0.00 | <0.1% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2020–2024
Agrarische efficiëntie: opbrengst per hectare
Spanje voert de EU aan op het gebied van opbrengstefficiëntie bij artisjokken, met gemiddeld 14,31 ton per hectare over de vijfjarige periode. Griekenland volgt op 13,04 t/ha, terwijl Italië 9,87 t/ha haalt ondanks de hoogste totaalproductie. Frankrijk blijft aanzienlijk achter met 5,55 t/ha, minder dan de helft van het Spaanse gemiddelde.
De Italiaanse opbrengst bleef van jaar tot jaar opmerkelijk constant, binnen een smalle bandbreedte van 9,62 tot 10,28 t/ha. Spanje vertoonde meer variatie met opbrengsten tussen 13,77 en 14,70 t/ha, terwijl de Griekse cijfers sterker schommelden tussen 11,33 en 15,47 t/ha (allemaal gemarkeerd met "e" voor geschat). Frankrijk noteerde een dieptepunt van 4,62 t/ha in 2022 en herstelde naar 5,87 t/ha in 2024.
| Lidstaat | Gem. opbrengst (t/ha) | Opbrengstbereik (t/ha) |
|---|---|---|
| Spanje | 14.31 | 13.77 – 14.70 |
| Griekenland | 13.04 | 11.33 – 15.47 |
| Italië | 9.87 | 9.62 – 10.28 |
| Frankrijk | 5.55 | 4.62 – 6.14 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2020–2024
Regionale en klimatologische verschillen in Europa
Artisjok is bij uitstek een mediterraan gewas. Zuid-Europa — bestaande uit Italië, Spanje, Griekenland, Malta en Cyprus — is goed voor ruim 95% van het totale EU-volume. West-Europa, uitsluitend vertegenwoordigd door Frankrijk, draagt 4,1% bij, terwijl Oost-Europese landen (Polen, Bulgarije, Hongarije) slechts verwaarloosbare volumes registreren. Griekse cijfers dragen over alle vijf jaren een "e"-markering (geschat) en Franse cijfers voor areaal en productie in 2020 een "b"-markering (trendbreuk in reeks).
Deze geografische concentratie weerspiegelt de behoefte van artisjokken aan zachte, vorstvrije winters en lange groeiseizoenen — omstandigheden die vooral in het Middellandse Zeegebied voorkomen. Het vrijwel ontbreken van teelt in Noord- en Centraal-Europese landen onderstreept de sterke klimaatgevoeligheid van het gewas.
| Regio | Lidstaten | Totaal (1 000 t) | Jaargemiddelde (1 000 t/jaar) | Aandeel in EU |
|---|---|---|---|---|
| Zuid-Europa | IT, ES, EL, MT, CY | 2,880.17 | 576.03 | 95.9% |
| West-Europa | FR | 122.80 | 24.56 | 4.1% |
| Oost-Europa | PL, BG, HU | 1.97 | 0.39 | <0.1% |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2020–2024
10-jarig productieverloop: stijgers en dalers
Het Europese artisjokkenlandschap over 2015–2024 kenmerkt zich door een scherp contrast tussen de stabiele oogst in Italië en brede dalingen elders. Italië, goed voor grofweg 65% van de totale EU-productie, liet zijn oogst bescheiden groeien met een CAGR van 0,77%, een toename van 24,8 duizend ton over tien jaar. Het Italiaanse volume bewoog tussen een dal van 349,1 duizend ton (2015) en een piek van 389,8 duizend ton (2018), wat wijst op consistente jaarlijkse prestaties.
Spanje, de tweede producent, kende een dalend verloop met een CAGR van -1,72% en verloor 29,5 duizend ton over de periode. De Spaanse productie piekte in 2016 op 225,6 duizend ton voordat deze afgleed naar 174,6 duizend ton in 2024. Frankrijk maakte een nog scherpere krimp door van -6,23% CAGR, waarbij de oogst daalde van 38,5 naar 21,6 duizend ton — een nettoverlies van 44%. Het Franse volume werd mede beïnvloed door een methodologische breuk in 2020 (gemarkeerd met b), waarna de waarden stabiliseerden op een lager niveau.
Griekenland noteerde de meest dramatische krimp: een CAGR van -22,34%, waarbij de productie kelderde van 6,6 duizend ton in 2015 naar slechts 0,7 duizend ton in 2024. Alle Griekse cijfers uit deze periode zijn gemarkeerd als geschat (e), wat op een voorlopige status wijst. Cyprus (-9,25% CAGR) en Malta (-6,87% CAGR) boekten eveneens aanzienlijke dalingen vanaf een toch al bescheiden uitgangsniveau.
Polen kwam als enige stijgende producent naar voren, zij het vanaf vrijwel nul. De Poolse artisjokproductie groeide van nagenoeg niets in 2015–2018 naar 0,2 duizend ton in 2024, een teken van prille opbouw. De productie in Bulgarije bleef het hele decennium minimaal en wisselvallig.
| Land | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | CAGR | Nettoverandering (1 000 t) | Ontwikkeling |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Italië | 349.1 | 366.0 | 387.8 | 389.8 | 378.8 | 367.1 | 376.3 | 378.1 | 369.7 | 374.0 | 0.77% | +24.8 | Stabiel |
| Spanje | 204.1 | 225.6 | 223.2 | 208.5 | 199.9 | 197.0 | 214.6 | 200.1 | 182.6 | 174.6 | -1.72% | -29.5 | Dalend |
| Frankrijk | 38.5 | 45.4 | 45.3 | 47.2 | 38.0 | 26.8b | 29.3 | 21.8 | 23.3 | 21.6 | -6.23% | -16.9 | Dalend |
| Griekenland | 6.6 | 6.3e | 4.5e | 18.0e | 15.1e | 15.5e | 7.9e | 7.3e | 4.3e | 0.7e | -22.34% | -5.9 | Dalend |
| Cyprus | 2.1 | 2.1 | 1.9 | 1.7 | 1.3 | 1.1 | 1.0 | 0.8 | 0.9 | 0.9p | -9.25% | -1.2 | Dalend |
| Malta | 1.8 | 1.4 | 1.5 | 1.6 | 1.3 | 1.2 | 1.2 | 1.2 | 1.3 | 1.0 | -6.87% | -0.9 | Dalend |
| Bulgarije | 0.7 | 0.9 | 0.0 | 0.3 | 0.2 | 0.7 | 0.0n | 0.0 | 0.0n | 0.0n | -0.75% | -0.7 | Stabiel |
| Polen | 0.0n | 0.0n | 0.0n | 0.0n | 0.1 | 0.1 | 0.2 | 0.4 | 0.2 | 0.2 | 14.87% | +0.2 | Stijgend |
| EU-27-totaal | 602.9 | 647.8 | 664.0 | N/A | N/A | 609.5 | 630.5 | 609.7 | 582.4 | 572.8 | — | — | — |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2020–2024
Scorekaart aanbodstabiliteit: betrouwbaarheidsranglijst
Italië springt er met afstand uit als de stabielste artisjokleverancier van de EU. Met een variatiecoëfficiënt (CV) van slechts 2,97% en een maximale terugval van -3,10% laat de Italiaanse oogst een uitzonderlijke jaarlijkse consistentie zien. Deze betrouwbaarheid weerspiegelt de diepgewortelde teeltinfrastructuur en geografisch gespreide productiegebieden in Italië.
Spanje volgt als tweede met een CV van 7,57% — nog altijd ruim binnen de grens voor 'zeer stabiel' (CV < 10%) — en een maximale terugval van -8,74%. Hoewel het Spaanse volume in absolute cijfers daalt, blijft de productie van jaar tot jaar relatief voorspelbaar.
Aan de andere kant van het spectrum vertonen Griekenland (CV 62,28%), Bulgarije (CV 121,08%) en Polen (CV 104,08%) een hoge volatiliteit, al vergroten hun lage absolute volumes de procentuele uitslagen. Frankrijk valt met een CV van 29,04% in de categorie 'volatiel', mede door de structurele trendbreuk na 2020.
Malta (CV 17,18%) en Cyprus (CV 36,08%) bezetten de middenmoot met een matige tot verhoogde variabiliteit die past bij kleinschalige teeltsystemen.
| Land | Gemiddelde (1 000 t) | CV% | Max. terugval% | Jaren onder gemiddelde | Stabiliteitsrang |
|---|---|---|---|---|---|
| Italië | 373.67 | 2.97 | -3.10 | 4 | 1 |
| Spanje | 203.01 | 7.57 | -8.74 | 5 | 2 |
| Malta | 1.36 | 17.18 | -27.61 | 6 | 3 |
| Frankrijk | 33.72 | 29.04 | -29.45 | 5 | 4 |
| Cyprus | 1.37 | 36.08 | -25.00 | 6 | 5 |
| Griekenland | 8.62 | 62.28 | -84.22 | 7 | 6 |
| Polen | 0.12 | 104.08 | -50.00 | 6 | 7 |
| Bulgarije | 0.27 | 121.08 | -100.00 | 6 | 8 |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2020–2024
Verschuiving in grondgebruik: 10 jaar transformatie van landbouwgrond
Het geoogste artisjokareaal in de EU kromp gedurende het decennium aanzienlijk, van 64,1 duizend hectare in 2015 naar 52,0 duizend hectare in 2024 — een nettovermindering van 18,9%. Elke grote producent boekte areaalverliezen.
Frankrijk kreeg te maken met de scherpste areaalkrimp: de oppervlakte daalde met 52,4% van 7,7 naar 3,7 duizend hectare (een geannualiseerde krimp van -7,92%). Het Spaanse areaal zakte met 20,8% van 15,0 naar 11,9 duizend hectare (-2,56% per jaar), terwijl Italië — ondanks een stabiele oogst — het areaal met 9,6% verkleinde van 40,2 naar 36,4 duizend hectare (-1,11% per jaar).
Het contrast tussen de productiestabiliteit van Italië (+0,77% CAGR) en het krimpende areaal (-1,11% per jaar) wijst op stijgende opbrengsten per hectare. De Spaanse productie (-1,72% CAGR) daalde iets minder sterk dan het areaal (-2,56% per jaar), wat eveneens op bescheiden opbrengstwinst duidt. Ook in Frankrijk daalde de oogst (-6,23% CAGR) minder hard dan het areaal (-7,92% per jaar), wat op efficiëntieverbetering wijst.
Het Griekse artisjokareaal kelderde met 90,2% van 0,6 naar 0,1 duizend hectare, in lijn met de productie-inkrimping. Cyprus verloor 54,5% van zijn areaal, zij het vanaf een zeer bescheiden basis van slechts 0,1 duizend hectare.
| Land | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | Nettoverandering (1 000 ha) | Groeitempo | Trend |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Italië | 40.2 | 43.8 | 40.5 | 40.2 | 39.4 | 38.2 | 38.5 | 38.2 | 37.9 | 36.4 | -3.9 | -1.11% | Krimpend |
| Spanje | 15.0 | 16.1 | 16.4 | 15.6 | 14.5 | 13.8 | 14.8 | 14.5 | 12.8 | 11.9 | -3.1 | -2.56% | Krimpend |
| Frankrijk | 7.7 | 7.8 | 7.2 | 6.3 | 5.5 | 4.9b | 4.8 | 4.7 | 4.1 | 3.7 | -4.0 | -7.92% | Krimpend |
| Griekenland | 0.6 | 0.6e | 0.7e | 1.1e | 1.0e | 1.0e | 0.6e | 0.5e | 0.4e | 0.1e | -0.6 | -22.72% | Krimpend |
| Cyprus | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1p | -0.1 | -8.39% | Krimpend |
| EU-27-totaal | 64.1 | 69.0 | 64.9 | N/A | N/A | 58.2 | 58.7 | 58.0 | 55.2 | 52.0 | — | — | — |
Bron: Eurostat apro_cpsh1, 2020–2024
Veelgestelde vragen
Welk EU-land produceert de meeste artisjokken?
Italië is de dominante artisjokproducent van de EU met 1,87 miljoen ton over 2020–2024 — goed voor 62,1% van de totale EU-productie en bijna het dubbele van het Spaanse aandeel van 32,2%.
Waarom ligt de Spaanse artisjokopbrengst hoger dan de Italiaanse ondanks een lagere totaalproductie?
Spanje behaalt een gemiddelde opbrengst van 14,31 t/ha tegenover 9,87 t/ha in Italië, wat wijst op een intensievere teelt per hectare. Het Spaanse aandeel van 24,0% in het Europese artisjokareaal levert 32,2% van het totaalvolume op, terwijl Italië met 67,0% van het areaal 62,1% van de productie behaalt.
Stijgt of daalt de artisjokproductie in de EU?
De EU-productie daalde van 609,50 duizend ton in 2020 naar 572,84 duizend ton in 2024, een afname van 6,0%. Dat kwam vooral door de krimp in Spanje (-11,3% tussen 2020 en 2024) en de sterke terugval in Griekenland, wat deels werd gecompenseerd door de stabiele Italiaanse oogst.
Welk EU-land kende de snelste groei in artisjokproductie?
Polen noteerde de hoogste CAGR met 14,87% door vanaf een verwaarloosbaar niveau te groeien naar 0,2 duizend ton in 2024. Italië was echter de enige grote producent met positieve groei, met een CAGR van 0,77% over het decennium.
Welk EU-land is de betrouwbaarste artisjokleverancier?
Italië is de stabielste artisjokleverancier met een variatiecoëfficiënt van slechts 2,97% en een maximale jaarlijkse terugval van -3,10%, waarmee het de meest voorspelbare aanbieder binnen de Europese Unie is.
Waar breidt het artisjokareaal in de EU uit en waar krimpt het?
Het geoogste artisjokareaal krimpt in de hele EU. Frankrijk noteerde een afname van -52,4%, Griekenland -90,2%, Spanje -20,8% en Italië -9,6% over de periode 2015–2024. Geen enkele grote producent breidde het artisjokareaal uit.
Source data extracted from Eurostat dataset apro_cpsh1.
Gegevens downloaden als CSVVolledige dataset downloaden (CSV)
Alle 27 EU-landen · 2000–2025 · productie, areaal en opbrengst
De volledige dataset verkennen in StudioThis article was generated using AI. The content is based on Eurostat data and is provided as a starting point — please verify all data with the original source.



